Keywords
aforizmik birlik
kichik matn
lingvokulturologiya
kognitiv tilshunoslik
konsept
konseptual metafora
milliy mentalitet
madaniy kod
semantik zichlik
lakoniklik
pragmatika
ingliz tili
o‘zbek tili
qiyosiy tahlil.
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada aforizmlarning lingvistik tabiati, strukturaviy-semantik xususiyatlari hamda lingvokulturologik va kognitiv jihatlari tahlil qilinadi. Aforizmlarning qisqalik, lakoniklik, semantik zichlik, obrazlilik, umumlashtiruvchanlik va pragmatik ta’sir kabi asosiy xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, ingliz va o‘zbek tillaridagi aforizmlar misolida vaqt, bilim, hayot, muvaffaqiyat va mehnat kabi konseptlarning turli madaniy modellar asosida ifodalanishi qiyosiy jihatdan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda aforizmlar xalqning tarixiy tajribasi, milliy qadriyatlari, mentaliteti va dunyoqarashini aks ettiruvchi lingvomadaniy birlik sifatida talqin qilinadi. Konseptual metafora nazariyasi asosida aforizmlarda abstrakt tushunchalarning konkret obrazlar orqali ifodalanishi ham tahlil etiladi. Tadqiqot natijalari aforizmlarni o‘rganishda lingvistik, lingvokulturologik va kognitiv yondashuvlarning o‘zaro bog‘liqligini ko‘rsatadi.References
1. Mieder, W. (2004). Proverbs: A Handbook. Greenwood Press.
2. Norrick, N. R. (1985). How Proverbs Mean: Semantic Studies in English Proverbs. Mouton.
3. Aristotle. (1954). Rhetoric (W. Rhys Roberts, Trans.). Modern Library.
4. Searle, J. R. (1969). Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge University Press.
5. Abdullaev, M. (2008). O‘zbek tilining paremiologik birliklari va ularning lingvistik xususiyatlari. Toshkent: Fan.
6. Telia, V. N. (1996). Russkaya frazeologiya: Semanticheskiy, pragmaticheskiy i lingvokulturologicheskiy aspekty. Shkola “Yazyki russkoy kultury”.
7. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. University of Chicago Press.
8. Kövecses, Z. (2010). Metaphor: A Practical Introduction (2nd ed.). Oxford University Press.
9. Safarov, Sh. (2006). Kognitiv tilshunoslik. Sangzor.
10. Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Oxford University Press.
11. Wierzbicka, A. (1997). Understanding Cultures Through Their Key Words: English, Russian, Polish, German, and Japanese. Oxford University Press.
12. Kristeva, J. (1980). Desire in Language: A Semiotic Approach to Literature and Art. Columbia University Press.