CHET TILI TA’LIMIDA MULTIMODAL MATNLARDAN FOYDALANISHNINGIMKONIYATLARI VA QIYINCHILIKLARI
Mazkur maqolada zamonaviy til ta’limida multimodal matnlar va ulardan foydalanishning imkoniyatlari va qiyinchiliklari nazariy hamda amaliy nuqtai nazardan tahlil etiladi. Multimodal matnlar til o‘rganuvchilarda mustaqil fikrlash, muammoli vaziyatlarni halqilish, madaniyatlararo muloqotni takomillashtirish kabi ko‘nikmalarni shakllantirishda muhim vosita sifatida e’tirof etiladi.
multimodal matnlar, multimodal yondashuv, modalliklar, raqamli texnologiya
Copyright (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ASLIYATDAGI MATNLAR O‘QISH JARAYONIGA TA’SIR QILUVCHI PSIXOLOGIK OMILLAR VA ULARNI BARTARAF ETISH USULLARI
Ushbu maqolada asliyatdagi matnlarni o‘qish jarayoniga ta’sir qiluvchi asosiy psixologik omillar tahlil qilinadi. Xususan, psixologik to‘siqlar, diqqatni jamlash muammolari, motivatsiya yetishmovchiligi va lug‘at boyligining cheklanganligi kabi omillar ko‘rib chiqiladi. Maqola ingliz tilidagi asarlardan va gazeta maqolalaridan olingan misollar bilan boyitilgan bo‘lib, bu jarayonni yanada samarali tushunishga yordam beradi.
asliyatdagi matnlar, psixologik omillar, til o‘rganish, motivatsiya, diqqatni jamlash, lug‘at boyligi, o‘qish jarayoni,
TIL VA MANTIQ MUNOSABATINI OʻRGANISH MUAMMO SIFATIDA
Maqolada til va mantiq munosabatining nazariy asoslari va uning ilmiy tadqiqotlardagi dolzarbligi yoritiladi. Til birliklarining ma’no strukturalari mantiqiy kategoriyalar bilan uzviy bog‘liqligi asoslanadi. Tadqiqot natijalari til va tafakkur uyg‘unligining lingvistika uchun muhimligini ko‘rsatadi.
til va mantiq, mantiqiy kategoriya, semantika, tafakkur, til strukturalari.
XULOSA KATEGORIYASINING TIL TIZIMIDA IFODALANISHI
Mazkur maqolada hukmning mantiqiy mohiyati va uning tilda, xususan, gap strukturalari orqali ifodalanish mexanizmlari tahlil qilinadi. Hukmning mantiqiy tarkibiy qismlari (mantiqiy ega, mantiqiy kesim va bog‘lama) hamda ularning lingvistik vositalar orqali namoyon bo‘lishi izohlanadi. Maqola til va mantiq kategoriyalarining o‘zaro aloqasini ochib berishga qaratilgan.
hukm, gap, mantiqiy ega, mantiqiy kesim, bog‘lama, til va mantiq munosabati, mantiqiy kategoriyalar.
Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
PARNIK EFFEKTI VA UNING IQLIM O’ZGARISHIGA TA’SIRI
Mazkur maqolada parnik effekti qanday fizik hodisa ekanligi va uning yuzaga kelish sabablari to‘g‘risida batafsil yoritilgan. Shuningdek parnik effekti bugungi kunda global miqyosdagi iqlim o‘zgarishiga qanday ta’sir ko‘rsatishi, oqibatlari va uni bartaraf etish usullari ham keltirib o‘tilgan.
.Parnik effekti, issiqlik balansi, qayta tiklanadigan energiya manbalari,ekologik tejamkor transport, issiqlik nurlanishi, ultrabinafsha nurlanish, global isish, global sovish.
ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ К МУЗЫКАЛЬНОМУ ВОСПИТАНИЮ СТУДЕНТОВ В ИЗУЧЕНИИ МАКОМНОГО ИСКУССТВА УЗБЕКИСТАНА
В статье рассматриваются современные инновационные подходы к музыкальному воспитанию студентов в курсе «История узбекской музыки» с акцентом на изучение макомного искусства Узбекистана. Показано, как использование интерактивных и мультимедийных технологий способствует формированию профессиональных навыков, слухового восприятия, творческого и аналитического мышления, а также духовно-эстетического воспитания.
O‘ZBEK XALQ CHOLG‘ULARI ORKESTRLARIDA MILLIY REPERTUARNI SHAKLLANTIRISH TAMOYILLARI
Mazkur maqolada xalq cholg‘ulari orkestrlarida milliy repertuarni shakllantirishning badiiy, ijrochilik va pedagogik tamoyillari tahlil qilinadi. Milliy musiqa merosi, xalq kuy-qo‘shiqlari hamda maqom namunalarining orkestr repertuaridagi o‘rni yoritilib, repertuar tanlashda asarlarning g‘oyaviy-badiiy qiymati, ijro imkoniyatlari va tarbiyaviy ahamiyati muhim mezon sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, zamonaviy orkestr amaliyotida an’anaviy va innovatsion yondashuvlarning uyg‘unligi, yosh ijrochilar repertuarini shakllantirish masalalari ham tadqiq etiladi. Maqolada xalq cholg‘ulari orkestrlarida milliy repertuarni boyitish hamda ijrochilik samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
СЕМАНТИЧЕСКАЯ РОЛЬ КАЙМЫ КАК ЭЛЕМЕНТА ОРНАМЕНТИКИ НАРОДНОЙ ПЛОСКОСТНОЙ ВЫШИВКИ ФЕРГАНСКОЙ ДОЛИНЫ
Ряд исследователей отмечает незначительную исследованность вышивок Ферганской долины. В условиях, когда художественный текстиль подвергается возможности исчезновения, возрастает неоспоримое значение всестороннего изучения традиций и уникальных особенностей в изготовлении художественного текстиля Ферганской долины. В статье решается задача выяснения семантической роли каймы как важного исторически-гносеологического элемента вышивки.
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ВЗАИМОДЕЙСТВИЯ В СИСТЕМЕ «КОНЦЕРТМЕЙСТЕР–СОЛИСТ» В УСЛОВИЯХ ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ИСПОЛНИТЕЛЬСТВА
В данной статье рассматривается роль концертмейстера как ключевого психологического звена в ансамблевом исполнительстве. Автор анализирует механизмы невербальной коммуникации, эмпатии и оперативной адаптации, которые позволяют минимизировать последствия сценического стресса и обеспечить художественную целостность исполнения. Особое внимание уделяется стратегиям поведения концертмейстера в критических ситуациях при работе с профессиональными артистами.
ZAMONAVIY TASVIRIY SAN’AT VA MILLIY QADRIYATLAR UYG‘UNLIGI
“Zamonaviy tasviriy san’at va milliy qadriyatlar uyg‘unligi” mavzusidagi ushbu maqolada zamonaviy tasviriy san’atning rivojlanish jarayonida milliy qadriyatlarning tutgan o‘rni yoritilgan. Shuningdek, rassomlar ijodida milliy an’analar, urf-odatlar, tarixiy meros hamda milliy madaniyatning badiiy ifodalanishi tahlil qilingan. Maqolada zamonaviy san’at orqali milliylikni asrab-avaylash, yosh avlod qalbida estetik did va vatanparvarlik tuyg‘ularini shakllantirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Zamonaviy tasviriy san’at va milliy qadriyatlarning uyg‘unligi jamiyat ma’naviy taraqqiyotining muhim omillaridan biri ekanligi asoslab berilgan.
Ushbu maqolada boshlang‘ich tayyorlov bosqichidagi kurashchilarning yosh va psixofiziologik xususiyatlari tahlil qilingan. Yosh sportchilarning organizmida kechadigan anatomik, fiziologik va psixologik o‘zgarishlarning sport tayyorgarligi jarayoniga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, 10–12 yoshli kurashchilarning jismoniy sifatlari, harakat ko‘nikmalari, psixik jarayonlari hamda motivatsion xususiyatlarini hisobga olgan holda mashg‘ulotlarni tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada yosh sportchilarning psixofiziologik rivojlanish darajasini hisobga olish sport natijadorligini oshirish, sog‘lom rivojlanishni ta’minlash va yuqori malakali sportchilar zaxirasini shakllantirishning muhim omili ekanligi asoslab berilgan.
O‘ZBEK DUTOR IJROCHILIK SAN’ATINING NAMOYONDALARI
Ushbu maqolada o‘zbek dutor ijrochilik san’atining yetuk namoyondalari, ularning milliy musiqa madaniyatidagi o‘rni va roli, ijrochilik faoliyati hamda o‘ziga xos uslubiy xususiyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, dutor ijrochilik an’analarining tarixiy shakllanish jarayoni, turli ijrochilik maktablarining rivojlanish bosqichlari va ularning o‘zbek musiqa san’ati taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi yoritiladi.
JISMONIY YUKLAMALARDAN KEYINGI TIKLANISH DAVRIDA SPORTCHILARNING ARTERIAL QON BOSIMI VA PULS REAKSIYALARINING TAHLILI
Ushbu maqolada jismoniy yuklamalardan keyingi tiklanish davrida sportchilarning arterial qon bosimi va puls reaksiyalarida yuzaga keladigan fiziologik o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Sport faoliyatida yurak-qon tomir tizimining yuklamaga javobi va tiklanish tezligi sportchining funksional tayyorgarligi, moslashuv darajasi hamda mashg‘ulot jarayonining oqilona tashkil etilganligini baholashda muhim mezon hisoblanadi. Maqolada sistolik va diastolik qon bosimi, yurak urish soni, pulsning tiklanish sur’ati, vegetativ boshqaruv va charchoq holati o‘rtasidagi bog‘liqlik ilmiy jihatdan yoritilgan. Shuningdek, yuklamadan keyingi tiklanish ko‘rsatkichlaridan sport amaliyotida foydalanish imkoniyatlari, ortiqcha zo‘riqish xavfini aniqlash va mashg‘ulot yuklamalarini individuallashtirish masalalari ko‘rib chiqiladi.
YOSH BOKSCHILARNING MAXSUS JISMONIY TAYYORGARLIK DARAJASINI OSHIRISH
Mazkur tadqiqot maqolasida yosh bokschilarning maxsus jismoniy tayyorgarlik (MJT) darajasini oshirish masalalari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda boks sport turida yuqori natijalarga erishishda maxsus jismoniy sifatlar — tezkorlik, kuch, chidamlilik, koordinatsiya va portlovchi kuchning ahamiyati asoslab beriladi. Shuningdek, yosh bokschilar tayyorgarligida zamonaviy mashg‘ulot metodlari, yuklamalarni rejalashtirish va individuallashtirish masalalari yoritiladi. Tadqiqot natijalari yosh sportchilarni tayyorlash tizimini takomillashtirishga xizmat qiladi.
JISMONIY MASHQLAR VOSITASIDA METABOLIK SINDROM RIVOJLANISHIDA LIPID ALMASHINUVI KO‘RSATKICHLARINING O‘ZGARISHINI BAHOLASH
Metabolik sindromda kuzatiladigan uzoq davom etuvchi past darajadagi yallig‘lanish inson organizmida yuzaga keladigan asosiy kasallik holatlaridan biridir. Ichki a’zolar atrofini o‘rab turuvchi yog‘ to‘qimasining me’yoridan ortib ketishi, yog‘ hujayralarining kattalashishi, ularda kislorod yetishmovchiligi va mexanik zo‘riqish paydo bo‘lishi bilan namoyon bo‘ladi. Buning ta’sirida esa yallig‘lanishni kuchaytiruvchi biologik faol moddalar doimiy ravishda ajralib chiqadi.Ushbu maqolada metabolik sindrom rivojlanishida lipid profilining jismoniy yuklamalar vaqtidagi o‘zgarishlari haqida yoritilgan.
O’SMIR YOSHDAGI O’QUVCHILARNING KASB-HUNAR EGALLASH MOTIVATSIYASINING TIKLANISH VA UNING USULLARI
O'quvchilarning kasb-hunar egallash motivatsiyasining tiklanishi, tiklanishi va uni rivojlantirish usullarida yordam beradigan tahlil qilingan. Kasbiy motivning mazmuni, uning o'quvchilarining kasbiy o'zini-o'zi rivojlanishi jarayonidagi o'rni hamda unga ta'sir etuvchi ichki va tashkiliy tarkib yoritilgan. O'z joniga qasd qilish, muammolari, odamlarga va kasbiy yo'qotilgan rivojlanishida oila, maktab va ijtimoiy muhitning ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqotda kasb jarayonining yordam usullari, kasbiy motivatsiyani tiklash va sog'liqning tibbiy-pedagogik usullari hamda yo'lda kasbish bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqarish.
Professional shaxsiyat muvaffaqiyatli determinizm pozitsiyasi kombinatsiyasiga sof individual shaxsiy xususiyatlar kognitiv
TALABALARDA O’QUV FANLARINI O’ZLASHTIRISH DARAJASINI RIVOJLANTIRISH PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK FENOMEN SIFATIDA
Maqolada talabalarning o`zlashtirish darajasini oshirish uchun motivatsiya va metakognitiv yondashuvlar, ilm-fanga, ilmiy kashfiyotlarni rag`batlantirishga bo`lgan munosabatning kuchayishi, ilmiy dunyoqarashi, psixologik muammolarni amaliy echimini topish bo`yicha quyidagi ustuvor yo`nalishlarda ilmiy izlanishlar haqida tushunchalar berilgan.
Mustаqil fikrlаsh, ta’lim samaradorligi, ta’lim muvaffaqiyati, o‘quv yutug‘i
IJTIMOIY TARMOQLARNING O‘SMIRLAR PSIXOLOGIYASIGA TASIRI
Mazkur maqolada ijtimoiy tarmoqlarning o‘smirlar psixologiyasiga ko‘rsatadigan ijobiy va salbiy ta’sirlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida o‘smirlarning emotsional holati, o‘z-o‘zini baholashi, kommunikativ faoliyati, ijtimoiy moslashuvi hamda xulq-atvoridagi o‘zgarishlarga ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri o‘rganilgan. Shuningdek, virtual muloqotning o‘smir shaxsining shakllanishidagi o‘rni, internetga qaramlik, kiberbulling, yolg‘izlik hissi va psixologik zo‘riqish kabi omillar tahlil etilgan. Maqolada ijtimoiy tarmoqlardan oqilona foydalanishning psixologik-pedagogik mexanizmlari hamda ota-onalar va pedagoglar uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari o‘smirlarning psixologik salomatligini saqlashda raqamli madaniyatni rivojlantirish muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.
OILA PSIXOLOGIYASI NUQTAI NAZARIDAN MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR TARBIYASIDA ZAMONAVIY YONDASHUVLARNING O‘RNI
Maqolada oila psixologiyasi nuqtai nazaridan maktabgacha yoshdagi (3 yoshdan 6-7 yoshgacha) bolalar tarbiyasiga zamonaviy yondashuvlarning ta’siri nazariy tahlil qilingan. Bog‘lanish nazariyasi, ota ona uslublari tipologiyasi va ekologik tizimlar nazariyasi singari nazariy konsepsiyalar o‘zbek oilaviy tarbiya an'analari bilan o‘zaro bog‘liqlikda tahlil qilingan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy psixologik yondashuvlarni mahalliy madaniy qadriyatlar bilan uyg‘unlashtirish maktabgacha yoshdagi bolalarning har tomonlama rivojlanishi uchun samarali asos yaratadi.
PANIK BUZILISHIDA DIFFERENSIAL PSIXOKOREKSIYANING NAZARIY VA METODOLOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada panik buzilishida differensial psixokoreksiyaning nazariy va metodologik asoslari adabiyotlar tahlili asosida ko'rib chiqiladi. Maqolada kognitiv- bixevioral terapiya, sxema terapiya va virtual reallik terapiyasining etiologik omillarga asoslangan qo'llanilishi ilmiy jihatdan tahlil etiladi. Clark (1986) kognitiv modeli, Young (1994) sxema nazariyasi va Barlow (2004) biologik modeli taqqoslanib, har bir nazariyaning panik buzilishidagi terapevtik mexanizmlari muhokama qilinadi. Differensial psixokoreksiya yondashuvining nazariy asosi ko'rib chiqiladi va etiologik omilga mos terapiya tanlashning metodologik mezonlari taklif etiladi.
O'ZBEKISTON SHAROITIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR PSIXOLOGIYASINING O'ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada O'zbekiston sharoitida maktabgacha yoshdagi 3-7 yoshdagi bolalarning psixologik rivojlanishining o'ziga xos xususiyatlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil etiladi. Maqolada milliy qadriyatlar, oilaviy muhit, mahalla tizimi, diniy an'analar va zamonaviy ta'lim muassasalarining bolalar psixikasiga ta'siri va o'zaro munosabatlari ko'rib chiqiladi. Maqolada kognitiv, emotsional va ijtimoiy rivojlanish jarayonlarining O'zbekiston sharoitidagi o'ziga xos ko'rinishlari, ularning G'arb va Sharq psixologik nazariyalari bilan qiyosiy tahlili amalga oshiriladi. Maqolada keltirilgan manbalar maktabgacha ta'lim tashkilotlari pedagoglari va ota-onalar uchun ilmiy-nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi.
REZERVGA BO‘SHATILGAN HARBIY XIZMATCHILARNING IJTIMOIY ADAPTATSIYASI VA UNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI: XORIJIY TAJRIBA TAHLILI
Mazkur maqolada rezervga bo‘shatilgan harbiy xizmatchilarning fuqarolik hayotiga moslashuvi jarayonida namoyon bo‘ladigan ijtimoiy adaptatsiya xususiyatlari hamda uning psixologik mexanizmlari xorijiy ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotlar natijalari ijtimoiy adaptatsiya jarayoni shaxsning individual psixologik resurslari bilan bir qatorda oilaviy munosabatlar, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash tizimi, kasbiy faoliyatga moslashuv, fuqarolik identifikatsiyasi, psixologik moslashuvchanlik va stressga bardoshlilik kabi omillar bilan chambarchas bog‘liqligini ko‘rsatadi. Maqolada harbiy xizmatdan keyingi hayotga o‘tishning ijtimoiy-psixologik jihatlari yoritilib, adaptatsiyaning samaradorligini ta’minlovchi asosiy mexanizmlar tizimli ravishda tahlil qilinadi.
rezervga bo‘shatilgan harbiy xizmatchilar
MAGISTRANTLARDA IMPOSTER SINDROMINING YUZAGA KELISH OMILLARI VA UNING AKADEMIK MOSLASHUVGA TA’SIRI
Ushbu maqolada oliy ta’lim tizimining magistratura bosqichida tahsil olayotgan yosh tadqiqotchilarda imposter sindromining yuzaga kelish qonuniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda magistrantlarning akademik, psixologik va ijtimoiy-madaniy adaptatsiya jarayonlaridagi to‘siqlar, ularning o‘z-o‘zini baholash darajasiga ta’siri hamda intellektual salohiyatini namoyon etishdagi destruktiv omillar ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
korreksion- rivojlantiruvchi texnologiyalar
O‘QUVCHILARDA RAQAMLI MADANIYAT VA AXBOROT XAVFSIZLIGIGA DOIR TARBIYAVIY KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada o‘quvchilarda raqamli madaniyat va axborot xavfsizligiga doir tarbiyaviy kompetensiyalarni rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari tahlil qilinadi. Raqamli ta’lim muhitida axborotdan oqilona foydalanish, kibermakondagi xavfsiz xulq-atvor, media va axborot savodxonligi, shuningdek, raqamli etikaga oid bilim, ko‘nikma va qadriyatlarni shakllantirishning pedagogik mexanizmlari yoritiladi. Tadqiqotda kompetensiyaviy, shaxsga yo‘naltirilgan hamda tizimli-faoliyatli yondashuvlar asosida o‘quvchilarning raqamli madaniyatini rivojlantirishning samarali usullari asoslab berilgan.
TALABALARNING TANQIDIY FIKRLASH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH PEDAGOGIK-METODIK MUAMMO SIFATIDA
Mazkur maqolada talabalarning tanqidiy fikrlash kompetensiyasini rivojlantirish zamonaviy oliy ta’limning dolzarb pedagogik-metodik muammolaridan biri sifatida tahlil qilinadi. Unda tanqidiy fikrlash kompetensiyasining kognitiv, kommunikativ, diskursiv va refleksiv tarkibiy qismlari yoritiladi. Shuningdek, ingliz tili darslarida tanqidiy fikrlashni rivojlantirishda muammoli savollar, diskursiv tahlil, bahs-munozara, argumentativ yozuv, keys-topshiriqlar va refleksiv baholashning metodik imkoniyatlari asoslab beriladi.
ZAMONAVIY CHET TILLARINI O‘QITISH METODIKASIDA PEDAGOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH MASALASI
Mazkur ilmiy tadqiqot zamonaviy chet tillarini o'qitish metodikasida pedagogik madaniyatning shakllanishi muammosiga bag'ishlangan. Pedagogik madaniyatning asosiy tarkibiy qismlari, uning shakllanishiga ta'sir etuvchi omillar atroflicha tahlil qilingan hamda ularning o'zaro aloqadorlik mexanizmlari yoritilgan.
KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI O‘QUVCHILARNING O‘QISHGA BO‘LGAN MUNOSABATINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning o‘qishga bo‘lgan munosabatini rivojlantirishning pedagogik va psixologik asoslari yoritilgan. O‘quvchilarda o‘qishga ijobiy munosabatni shakllantirishda motivatsiya, oila, maktab hamkorligi hamda klasterli yondashuvning ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotda pedagogik kuzatish, suhbat, so‘rovnoma va tahlil metodlaridan foydalanilgan. Olingan natijalar klasterli yondashuv o‘quvchilarning o‘quv motivatsiyasi, bilishga qiziqishi va o‘quv faolligini oshirishga ijobiy ta'sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta'lim jarayonini takomillashtirish hamda o‘quvchilarning o‘qishga bo‘lgan ijobiy munosabatini rivojlantirishda amaliy ahamiyat kasb etadi. Kalit so‘z- kichik maktab yoshi, o‘qishga munosabat, motivatsiya, klasterli yondashuv, boshlang‘ich ta'lim, pedagogik texnologiya, o‘quv faoliyati, o‘quv motivi.
BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINING O‘QISH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA METAKOGNITIV YONDASHUVNING DIDAKTIK IMKONIYATLARI
This article provides a scientific and methodological analysis of the didactic potential of the metacognitive approach in developing the reading competence of prospective English teachers. It substantiates the potential for developing students' skills in planning, monitoring, and evaluating their own learning activities through the application of metacognitive strategies during the reading process. In the course of the study, the structural components of reading competence are identified, and a system of exercises designed for their development is proposed. Furthermore, the stages of organizing the reading process based on the metacognitive approach and their didactic effectiveness are revealed. As a result, it is scientifically demonstrated that this approach serves to develop students' independent thinking, promote a deeper understanding of the text, and activate reflective activity.
INGLIZ TILI DARSLARIDA TALABALARNING TANQIDIY FIKRLASH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada ingliz tili darslarida talabalarning tanqidiy fikrlash kompetensiyasini rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari yoritilgan. Unda tanqidiy fikrlashning kommunikativ, kognitiv va diskursiv xususiyatlari, ingliz tili ta’limida muammoli topshiriqlar, matn tahlili, dalillash, bahs-munozara va refleksiv yondashuvning o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda tanqidiy fikrlash kompetensiyasini rivojlantirishda diskursiv topshiriqlar, topshiriqqa asoslangan ta’lim, kommunikativ yondashuv va refleksiv baholash samarali metodik vosita sifatida asoslanadi.
UZLUKSIZ INKLYUZIV TA’LIMDA KORREKSION-PEDAGOGIK O‘QUV MUHITINING MOHIYATI VA FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI
Maqolada alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun inklyuziv ta’lim muhitida korreksion-pedagogik yondashuvlar tizimining nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Korreksion-pedagogik tizimning diagnostika, didaktik moslashtirish, psixologik qo‘llab-quvvatlash va ijtimoiy reabilitatsiya kabi tarkibiy komponentlari tahlil qilingan. Shuningdek, nozologik adaptatsiya, klasterli hamkorlik modeli, maxsus pedagog, psixolog, o‘qituvchi va oilaning o‘zaro hamkorligi hamda individual rivojlanish dasturining (IRD) ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqotda korreksion-pedagogik ta’sirning tizimli va izchil tashkil etilishi, differensiallashtirilgan ta’lim, uy vazifalarini moslashtirish hamda xavfsiz va qo‘llab-quvvatlovchi ta’lim muhitini shakllantirishning amaliy ahamiyati ochib berilgan. Natijada inklyuziv ta’limda har bir bolaning imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarish, mustaqil hayotga tayyorlash va ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiluvchi ilmiy-metodik yondashuvlar taklif etilgan.