PROMPT-MATNLARDA PRAGMATIK MODALLIKNING GRAMMATIK VA LEKSIK IFODALANISHI (BUYRUQ, SHART VA ISTAK MAYLLARI MISOLIDA)
PDF

Keywords

pragmatik modallik
mayl
buyruq mayli
shart mayli
istak mayli

How to Cite

PROMPT-MATNLARDA PRAGMATIK MODALLIKNING GRAMMATIK VA LEKSIK IFODALANISHI (BUYRUQ, SHART VA ISTAK MAYLLARI MISOLIDA). (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(10), 216-223. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/7485

Abstract

Maqolada foydalanuvchining sun’iy intellekt tizimiga yo‘llagan yozma ko‘rsatmasi - prompt-matnda talab kuchini boshqaruvchi mayl shakllari va modal birliklar ingliz hamda o‘zbek tillari materialida qiyoslanadi. Buyruq mayli talabning “nol nuqtasi” sifatida olinib, shart, istak va so‘roq shakllari undan qanday masofada turishi transformatsion sinov orqali aniqlanadi. Ingliz tilida talab kuchi asosan modal fe’l va sintaktik qolip tanlovi bilan, o‘zbek tilida esa fe’l tarkibidagi affikslar zanjiri va ko‘makchi fe’llar bilan darajalanishi ko‘rsatiladi. “Let’s think step by step” tipidagi inklyuziv undov va o‘zbekcha -aylik shakli promptda hamkorlik ramkasini yaratuvchi alohida modal vosita sifatida tavsiflanadi.
PDF

References

1. Hakimov M.X. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. - Toshkent: Akademnashr, 2013. - 176 b.

2. Hojiyev A. O‘zbek tilida ko‘makchi fe’llar. - Toshkent: Fan, 1966.

3. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi (Sintaksis). - Toshkent: O‘qituvchi, 1995.

4. Nurmonov A., Mahmudov N., Ahmedov A., Solixo‘jayeva S. O‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi. - Toshkent: Fan, 1992.

5. Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy o‘zbek tili. - Toshkent: Universitet, 2006.

6. Safarov Sh. Pragmalingvistika. - Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008. - 320 b.

7. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Boqiyeva G. va boshq. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2009. - 416 b.

8. Aikhenvald A.Y. Imperatives and Commands. - Oxford: Oxford University Press, 2010. - 498 p.

9. Kojima T., Gu S.S., Reid M., Matsuo Y., Iwasawa Y.Large Language Models are Zero-Shot Reasoners // Advances in Neural Information Processing Systems 35 (NeurIPS 2022). - 2022. - P. 22199-22213.

10. Leech G. The Pragmatics of Politeness. - Oxford: Oxford University Press, 2014. - 343 p.

11. Palmer F.R. Mood and Modality. - 2nd ed. - Cambridge: Cambridge University Press, 2001. - 236 p.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.