INGLIZ VA O‘ZBEK MATNLARIDA SO‘Z BIRIKMALARI FUNKSIONAL- PRAGMATIK SALOHIYATINING NAMOYON BO‘LISHI
PDF

Keywords

so‘z birikmasi
funksional-pragmatika
pragmatik salohiyat
kommunikativ funksiya
kontekst
matn
ekspressivlik
baholash
modal ma’no

How to Cite

INGLIZ VA O‘ZBEK MATNLARIDA SO‘Z BIRIKMALARI FUNKSIONAL- PRAGMATIK SALOHIYATINING NAMOYON BO‘LISHI. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(10), 98-106. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/7470

Abstract

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek matnlarida so‘z birikmalarining funksional-pragmatik salohiyati qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. So‘z birikmalari faqat grammatik birlik sifatida emas, balki matn mazmunini shakllantiruvchi, kommunikativ maqsadni ifodalovchi, baholash, ekspressivlik, modal munosabat va nutqiy ta’sirni yuzaga chiqaruvchi lisoniy vosita sifatida o‘rganiladi. Tadqiqotda ingliz va o‘zbek tillarining tipologik xususiyatlari, so‘z birikmalarining matn tarkibidagi funksional vazifalari hamda ularning kontekstga bog‘liq pragmatik ma’nolari yoritiladi. Ingliz tilida so‘z tartibi, artikllar, predloglar va yordamchi vositalarning, o‘zbek tilida esa affiksatsiya, kelishik shakllari, so‘z tartibining nisbiy erkinligi va kontekstning pragmatik mazmunni shakllantirishdagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, so‘z birikmalarining kommunikativ, ekspressiv- baholovchi, modal, stilistik, diskursiv va matnni bog‘lovchi funksiyalari misollar asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari ingliz va o‘zbek tillari o‘rtasidagi tarjima jarayonida so‘z birikmalarining faqat lug‘aviy ma’nosini emas, balki ularning kommunikativ-pragmatik ta’sirini ham hisobga olish zarurligini ko‘rsatadi.
PDF

References

1. Austin, J. L. How to Do Things with Words. Oxford: Clarendon Press, 1962.

2. Brown, P., Levinson, S. C. Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press, 1987.

3. Chomsky, N. Aspects of the Theory of Syntax. Cambridge, MA: MIT Press, 1965.

4. Halliday, M. A. K. An Introduction to Functional Grammar. London: Edward Arnold, 1994.

5. Leech, G. N. Principles of Pragmatics. London: Longman, 1983.

6. Levinson, S. C. Pragmatics. Cambridge: Cambridge University Press, 1983.

7. Quirk, R., Greenbaum, S., Leech, G., Svartvik, J. A Comprehensive Grammar of the English Language. London: Longman, 1985.

8. Sinclair, J. Corpus, Concordance, Collocation. Oxford: Oxford University Press, 1991.

9. Widdowson, H. G. Discourse Analysis. Oxford: Oxford University Press, 2007.

10. Rahmatullayev, Sh. O‘zbek tilining frazeologik lug‘ati. Toshkent: Qomuslar bosh tahririyati, 1992.

11. Abdullayeva, D. Sh. Typology of Phraseological Units and Simple- Structured Phraseologisms. Oriental Journal of Philology, 2026. (Support Science)

12. Abdurasulova, M. Structural-Semantic Features of Word Combinations in English and Uzbek. The Lingua Spectrum. (The Lingua Spectrum)

13. Urolova, F. A. Pragmatic Function of Phraseological Unit (on the Base of English, Russian and Uzbek Literary Texts). Tadqiqotlar.UZ. (tadqiqotlar.uz)

14. Sherbekova, M. Sh. Linguo-Cognitive and Linguo-Cultural Analysis of Phraseological Units in English and Uzbek Languages. Central Asian Journal of Literature, Philosophy and Culture. (cajlpc.casjournal.org)

15. Azizova, N. E., Yuldasheva, S. Linguapragmatic Transformation of English and Uzbek Phraseological Units. Ustozlar uchun, 2026. (JournalSS)

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.