G‘ARB VA SHARQ ADABIYOTIDA TUN OBRAZINING HAYOT, O‘LIM VA ABADIYAT KONSEPTLARI BILAN BADIIY-FALSAFIY MUNOSABATI
PDF

Keywords

tun obrazi
hayot
o‘lim
abadiyat
G‘arb adabiyoti
Sharq adabiyoti
qiyosiy-falsafiy tahlil
foniylik
ruhiy davomiylik
tirilish
tasavvuf
poetik

How to Cite

G‘ARB VA SHARQ ADABIYOTIDA TUN OBRAZINING HAYOT, O‘LIM VA ABADIYAT KONSEPTLARI BILAN BADIIY-FALSAFIY MUNOSABATI. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(9), 949-959. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6746

Abstract

Mazkur maqolada G‘arb va Sharq adabiyotida tun obrazining hayot, o‘lim va abadiyat konseptlari bilan badiiy-falsafiy munosabati qiyosiy-falsafiy yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tun obrazining inson umrining o‘tkinchiligi, o‘limning muqarrarligi, ruhiy davomiylik va abadiyat haqidagi tasavvurlarni ifodalashdagi poetik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida John Keats va Hester Pulter ijodi hamda Farididdin Attor, Jaloliddin Rumiy va Umar Xayyom asarlari tanlandi. Tahlil natijalari G‘arb adabiyotida tunning individual mavjudlik chegaralari, o‘lim, san’at orqali davomiylik va tirilish g‘oyalari bilan bog‘lanishini, Sharq adabiyotida esa foniy hayot, ruhiy o‘tish, ma’naviy kamolot va abadiy mavjudlik haqidagi qarashlar bilan uyg‘unlashishini ko‘rsatdi. Shuningdek, tun va tong, qorong‘ilik va yorug‘lik, uyqu va uyg‘onish kabi poetik qarama-qarshiliklar hayot, o‘lim va davomiylik masalalarini badiiy ifodalashda muhim semantik vazifa bajarishi aniqlandi. Tadqiqot tun obrazini insonning foniyligi va abadiylik haqidagi ontologik qarashlarini birlashtiruvchi universal badiiy-falsafiy kategoriya sifatida talqin qiladi.
PDF

References

1. Callaghan M. Eternity in British Romantic Poetry. - Liverpool: Liverpool University Press, 2022. - DOI: 10.3828/liverpool/9781800856066.001.0001. URL: https://doi.org/10.3828/liverpool/9781800856066.001.0001

2. Everest K. Keats Amid the Alien Corn // Keats and Shelley: Winds of Light. - Oxford: Oxford University Press, 2021. - P. 25-39. - DOI: 10.1093/oso/9780192849502.003.0003. URL: https://doi.org/10.1093/oso/9780192849502.003.0003

3. Oldfather E. “Ode to a Nightingale”: Poetry and the Particularity of Sense // European Romantic Review. - 2019. - Vol. 30, No. 5-6. - P. 557-572. - DOI: 10.1080/10509585.2019.1672551. URL: https://doi.org/10.1080/10509585.2019.1672551

4. Graham K. J. E. Pulter’s End: Mortality, Mortalism, and the Poetics of Doubt and Certitude // Literature and Theology. - 2025. - Vol. 39, No. 2. - P. 101-116. - DOI: 10.1093/litthe/fraf032. URL: https://doi.org/10.1093/litthe/fraf032

5. Targoff R. Posthumous Love: Eros and the Afterlife in Renaissance England. - Chicago: University of Chicago Press, 2014. - DOI: 10.7208/chicago/9780226110462.001.0001. URL: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226110462.001.0001

6. O’Malley A. M. Rhetoric, Narrative, and the Remembrance of Death in ʿAttār’s Mosibat-nāmeh // Iranian Studies. - 2018. - Vol. 51, No. 1. - P. 23-46. - DOI: 10.1080/00210862.2017.1345302. URL: https://doi.org/10.1080/00210862.2017.1345302

7. O’Malley A. The Poetics of Spiritual Instruction: Farid al-Din ʿAttar and Persian Sufi Didacticism. - Edinburgh: Edinburgh University Press, 2023. - 290 p. - DOI: 10.3366/edinburgh/9781474475112.001.0001. URL: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781474475112.001.0001

8. Keshavarz F. Rumi: The Poetic Art of Speaking with the Divine // Mystical Landscapes in Medieval Persian Literature / Ed. F. Keshavarz, A. T. Karamustafa. - Edinburgh: Edinburgh University Press, 2025. - P. 287-312. - DOI: 10.3366/edinburgh/9781399533201.003.0011. URL: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781399533201.003.0011

9. Balıkçıoğlu E. M. Quatrains of Many Receptions: A Survey of Perceptions of ‘Omar Khayyām in Ottoman and Turkish Translations // Iranian Studies. - 2024. - Vol. 57, No. 2. - P. 211-239. - DOI: 10.1017/irn.2023.72. URL: https://doi.org/10.1017/irn.2023.72

10. Shams F. Dialogues with the Dead: Necropoetics of Zahra’s Paradise // Iranian Studies. - 2020. - Vol. 53, No. 5-6. - P. 893-909. - DOI: 10.1080/00210862.2019.1689809. URL: https://doi.org/10.1080/00210862.2019.1689809

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.