INGLIZ VA O‘ZBEK SIYOSIY DISKURSIDA NUTQIY AKTLAR VA MUROJAAT ETIKETINING QIYOSIY-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI
PDF

Keywords

siyosiy diskurs
nutqiy akt
murojaat etiketi
pragmatika

How to Cite

INGLIZ VA O‘ZBEK SIYOSIY DISKURSIDA NUTQIY AKTLAR VA MUROJAAT ETIKETINING QIYOSIY-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(9), 477-483. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6652

Abstract

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek siyosiy diskursida nutqiy aktlar hamda murojaat etiketining qiyosiy-pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi siyosiy muloqotda kommunikativ niyat, ijtimoiy maqom, institutsional rol va milliy-madaniy me’yorlarning nutq shakliga ta’sirini aniqlashdan iborat. Tahlilda nutqiy aktlar nazariyasi, pragmatik tahlil, qiyosiy-chog‘ishtirma va diskursiv yondashuvlardan foydalanildi. Natijalar ingliz siyosiy diskursida institutsional mavqe, rasmiy unvon va nisbatan ixcham murojaat shakllari ustuvorligini, o‘zbek siyosiy diskursida esa hurmat, ijtimoiy masofa, kollektivlik va qadriyatga asoslangan etik formulalarning faol qo‘llanishini ko‘rsatdi. Har ikki tilda assertiv, direktiv, komissiv va ekspressiv aktlar siyosiy ta’sirning asosiy vositasi bo‘lsa-da, ularning yumshatilishi, kuchaytirilishi va adresatga yo‘naltirilishida farqlar mavjud. Murojaat etiketi siyosiy legitimlik, birdamlik va kommunikativ ishonchni shakllantiruvchi pragmatik mexanizm sifatida talqin qilinadi. Siyosiy nutqda murojaat shakli nutqiy aktning illokutiv kuchini belgilashi, buyruqni iltimosga, tanqidni diplomatik bahoga yoki va’dani kollektiv majburiyatga aylantirishi asoslandi. Qiyosiy kuzatuvlar tarjima va diplomatik muloqot uchun amaliy ahamiyatlidir.
PDF

References

1. Austin J.L. How to Do Things with Words. - Oxford: Clarendon Press, 1962. - 166 p.

2. Brown P., Levinson S.C. Politeness: Some Universals in Language Usage. - Cambridge: Cambridge University Press, 1987. - 345 p.

3. Chilton P. Analysing Political Discourse: Theory and Practice. - London; New York: Routledge, 2004. - 226 p.

4. Fairclough N. Language and Power. - London: Longman, 1989. - 259 p.

5. Hamroqulov B.M. Legal Acts and Address Etiquette in Intercultural Communication: A Socio-Political Approach. “ILM FAN IFTIXORI”. - 2025. - Vol. 1. - No. 1. - 8 p.

6. Searle J.R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. - Cambridge: Cambridge University Press, 1969. - 203 p.

7. Van Dijk T.A. What is Political Discourse Analysis? // Belgian Journal of Linguistics. - 1997. - Vol. 11. - P. 11-52.

8. Dadamirzayeva M. PRELIMINARY SETTLEMENT AND LEGAL FRAMEWORK OF LABOR DISPUTES: NATIONAL AND COMPARATIVE APPROACHES //Taraqqiyot Spektri. - 2026. - Т. 2. - №. 4. - С. 11-14.

9. Hamroqulov B. M. Determining the Labour-Law Status of Workers under Algorithmic Management on Digital Labour Platforms: Improving the Legislation of Uzbekistan in Light of ILO Convention No. 193 //International Journal of Society, Culture and Human Sciences. - 2026. - Т. 1. - №. 4. - С. 22-28.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.