O‘ZBEK TILIDA FE’LNING VAZIFA SHAKLLARI KORPUSINI YARATISH VA ANNOTATSIYALASH TAMOYILLARI
PDF

Keywords

o‘zbek tili
kompyuter lingvistikasi
korpus lingvistikasi
lingvistik

How to Cite

O‘ZBEK TILIDA FE’LNING VAZIFA SHAKLLARI KORPUSINI YARATISH VA ANNOTATSIYALASH TAMOYILLARI. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(9), 290-296. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6587

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek tilida fe’lning vazifa shakllari - sifatdosh, ravishdosh va harakat nomi - asosida maxsus lingvistik korpus yaratish hamda ushbu birliklarni morfologik, grammatik va sintaktik jihatdan annotatsiyalash tamoyillari tadqiq etiladi. Tadqiqotning nazariy-metodologik asosini o‘zbek kompyuter lingvistikasi sohasida amalga oshirilgan korpusshunoslik, morfologik analiz, avtomatik tahlil va lingvistik annotatsiyaga oid ilmiy izlanishlar tashkil etadi. Maqolada o‘zbek tilining agglutinativ tabiati sababli fe’lning vazifa shakllarini faqat tashqi affiksal ko‘rsatkich asosida aniqlash yetarli emasligi, bunda morfologik, sintaktik va kontekstual belgilarni kompleks hisobga olish zarurligi asoslanadi. Shuningdek, sifatdosh, ravishdosh va harakat nomini korpusda belgilash uchun ko‘p qatlamli annotatsiya modeli taklif qilinadi.
PDF

References

1. Elov, B., Hamroyeva, Sh., Abdullayeva, O., Uzoqova, M. O‘zbek tilida PoS tegging masalasi: muammo va takliflar. // O‘zbekiston: til va madaniyat. Amaliy filologiya. 2022. Vol. 2, №5. B. 51-68.

2. Elov, B.B., Hamroyeva, Sh.M., Elova, D.Q. Morfologik analizatorni yaratish usullari. // O‘zbekiston: til va madaniyat. Amaliy filologiya. 2022. 1(5). B. 67-86.

3. Abjalova, M.A. Tahrir va tahlil dasturlarining lingvistik modullari. Monografiya. Toshkent: Nodirabegim, 2020. 176 b.

4. Abdurahmonova, N. O‘zbek tili elektron korpusining kompyuter modellari. Monografiya. Toshkent: Globe Edit, 2021.

5. Zaxarov, V., Mengliyev, B., Hamroyeva, Sh. Korpus lingvistikasi: korpus tuzish va undan foydalanish. Toshkent: Globe Edit, 2021. 185 b.

6. Abjalova, M.A. Tagging and Annotation of Corpus Units. International Journal of Language Learning and Applied Linguistics, 2(12), 2023. DOI: 10.51699/ijllal.v2i12.3228.

7. Elov, B., Abjalova, M., Alayev, R. O‘zbek tili korpusi va uning imkoniyatlari. // Informatika va energetika muammolari. 2023. №2. B. 89-100.

8. Raupova, L., Elov, B., Abjalova, M., Alayev, R. O‘zbek tilining ta’limiy korpusi va uning imkoniyatlari. // O‘zbekiston: til va madaniyat. 2021. №4. B. 60-75.

9. Mengliyev, B.R., Hamroyeva, Sh.M. Turkiy tillardagi morfologik analizatorlar xususida. // Kompyuter lingvistikasi: muammolar, yechim, istiqbollar ilmiy-amaliy anjumani materiallari. 2020.

10. Akhundjanova, A., Talamo, L. Universal Dependencies Treebank for Uzbek. // Proceedings of the Third Workshop on Resources and Representations for Under- Resourced Languages and Domains (RESOURCEFUL-2025). 2025. P. 1-6.

11. Matlatipov, S.G., Aripov, M. UzUDT: Uzbek Universal Dependencies Treebank. // Proceedings of the Fifteenth Language Resources and Evaluation Conference (LREC 2026). 2026. P. 11642-11649.

12. Elov, B., Hamroyeva, Sh., Alayev, R., Xusainova, Z., Yodgorov, U. O‘zbek tili korpusi matnlarini qayta ishlash usullari. // Digital Transformation and Artificial Intelligence. 2023. Vol. 1, №3. B. 32-42.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.