“TAYOQTOMDA TO‘Y” NASRIY ASARIDA DIALEKTIZMLARNING USLUBIY XUSUSIYATLARI

Abstract

Maqolada “Tayoqtomda to‘y” nasriy asarida qo‘llangan leksik dialektizmlarning tarkibi, semantik xususiyatlari va badiiy matndagi uslubiy vazifalari tahlil qilinadi. Asar matnidan olingan misollar asosida shevaga xos so‘zlarning adabiy tildagi muqobillari bilan munosabati, ma’no doirasi va qo‘llanish o‘rni aniqlanadi. Leksik dialektizmlarning qahramonlar nutqida tanlanishi, ularning kontekstga qo‘shadigan qo‘shimcha ma’nolari hamda badiiy bayon bilan aloqasi izohlanadi. Asar qahramonlari nutqida qo‘llangan dialektal birliklarning adabiy til shakllaridan farqli jihatlari aniqlanib, ularning fonetik o‘zgarishlari, morfologik variantlari va grammatik qurilishdagi o‘ziga xosligi izohlanadi. Tahlil jarayonida dialektal leksikaning oddiy hududiy farqni ifodalash bilan cheklanmasdan, personaj nutqining mazmuniy va uslubiy xususiyatlarini belgilashdagi roli ochib beriladi. Ayrim leksik birliklarning kontekstga ko‘ra ma’no kasb etishi va badiiy matnda umumxalq tilidan farqli qo‘llanish holatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari asarda leksik dialektizmlar muayyan badiiy vazifaga muvofiq tanlanganini va ularning qo‘llanishi matnning uslubiy tuzilishi bilan uzviy aloqadorligini ko‘rsatadi.