O‘ZBEK TILI LEKSIKASINING RIVOJLANISHIDA EKSTRALINGVISTIK VA IJTIMOIY OMILLAR
PDF

Keywords

o‘zbek tili
leksika
o‘zlashma birliklar
ekstralingvistik omillar
ijtimoiy omillar
sotsiolingvistika
til aloqalari
bilingvizm
neologizm

How to Cite

O‘ZBEK TILI LEKSIKASINING RIVOJLANISHIDA EKSTRALINGVISTIK VA IJTIMOIY OMILLAR. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 5(9), 101-107. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/6561

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek tili leksik tarkibining rivojlanishi va yangilanishida ekstralingvistik hamda ijtimoiy omillarning o‘rni kengaytirilgan holda tahlil qilinadi. Leksik o‘zgarishlarning jamiyatdagi siyosiy, iqtisodiy, madaniy, ilmiy- texnik va kommunikativ jarayonlar bilan aloqasi ochib beriladi. O‘zlashma birliklarning paydo bo‘lishi, dastlabki neologik maqomi, ommalashuvi va qabul qiluvchi til tizimiga fonetik, grammatik hamda derivatsion jihatdan moslashuvi izohlanadi. O‘zbek tili tarixidagi arab, fors-tojik, rus va ingliz tillari bilan aloqalar turli davrlar nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi. Ikki tillilik, ta’lim, matbuot, ommaviy axborot vositalari, iqtisodiy aloqalar, fan-texnika taraqqiyoti va globallashuv o‘zlashuvni tezlashtiruvchi omillar sifatida tavsiflanadi. Tadqiqot natijasida leksik o‘zlashuvni tilning ichki qonuniyatlari va jamiyatdagi tashqi ehtiyojlar birligida o‘rganish zarurligi asoslanadi.
PDF

References

1. Dadaboev H.A. Zamonaviy o‘zbek leksikografiyasi va terminologiyasi. Toshkent, 2016.

2. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. 10-tom. Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi.

3. Ne’matov H., Rasulov R. O‘zbek tili sistem leksikologiyasi asoslari. Toshkent, 1995.

4. O‘zbek tili leksikologiyasi. Toshkent: Fan, 1981.

5. Поселова Г.М. Социальные ориентации общества в зеркале прессы. Вестник МГУ. Серия 10. Журналистика, 1991, № 5-6.

6. Крысин Л.П. Социолингвистические аспекты изучения современного русского языка. Москва: Наука, 1989.

7. Сигуан М., Макки У.Ф. Образование и двуязычие. Москва: Педагогика, 1990.

8. Пауль Г. Принципы истории языка. Москва: Издательство иностранной литературы, 1960.

9. Жирмунский В.М. Общее и германское языкознание: избранные труды. Ленинград: Наука, 1976.

10. Мейе А. Сравнительный метод в историческом языкознании. Москва: Издательство иностранной литературы, 1954.

11. Виноградов В.В. Об основном словообразовательном фонде и его словообразовательной роли в истории русского языка. Избранные труды. Лексикология и лексикография. Москва, 1977.

12. Плотицин В.Н. Новая лексика иноязычного происхождения в современном русском литературном языке. Ленинград: Иностранная литература, 1982.

13. Розенцвейг В.Ю. Основные вопросы теории языковых контактов. Новое в лингвистике. Вып. 6, 1972, с. 5-22.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.