AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA TABIIY TILNI QAYTA ISHLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI
PDF

Keywords

Tabiiy tilni qayta ishlash
NLP
chuqur o‘rganish
sun’iy neyron tarmoqlar
BERT
GPT
FastText
o‘zbek tili
til texnologiyalari
ma’lumotlar tahlili

How to Cite

AXBOROT TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA TABIIY TILNI QAYTA ISHLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 4(2), 54-58. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5546

Abstract

Ushbu maqolada tabiiy tilni qayta ishlash (Natural Language Processing, NLP) bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar, ayniqsa, chuqur o‘rganish (deep learning) modellarining NLP sohasidagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda BERT, GPT va FastText kabi ilg‘or NLP modellarining ishlash tamoyillari va ularning o‘zbek tiliga tatbiq etish imkoniyatlari o‘rganilgan. Adabiyot tahlili, eksperimental tahlil va amaliy tadqiqot metodlari asosida NLP sohasidagi asosiy yutuqlar hamda o‘zbek tilida NLP rivojlanishining muammolari tahlil qilinadi. Natijalarga ko‘ra, o‘zbek tilidagi NLP rivojlanishini tezlashtirish uchun annotatsiyalangan korpuslarni yaratish, transformer modellarini moslashtirish va xalqaro hamkorlikni kuchaytirish zarurligi aniqlangan.
PDF

References

1. Abdurashidov, I. (2020). "O‘zbek tilida tabiiy tilni qayta ishlash: muammolar va imkoniyatlar." O‘zbekistan Axborot Texnologiyalari Jurnali. "World of Philology" Scientific Journal / https://wpjournal.dsmi-qf.uzVolume 4 Issue 2 / March

2. Tursunov, D. (2021). "O‘zbek tilidagi NLP tizimlarining rivojlanish yo‘nalishlari." Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti Ilmiy Jurnali.

3. Karimov, A. (2022). "Sun’iy intellekt va tabiiy tilni qayta ishlash texnologiyalari." Fan va Texnologiya Nashriyoti, Toshkent.

4. Nazarov, B. (2023). "Ko‘p tilli NLP va o‘zbek tiliga tatbiqi." O‘zbekiston Ilmiy Texnik Jurnali.

5. Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., et al. (2017). "Attention is All You Need." Advances in Neural Information Processing Systems (NeurIPS).

6. Devlin, J., Chang, M., Lee, K., Toutanova, K. (2019). "BERT: Pre-training of Deep Bidirectional Transformers for Language Understanding." Proceedings of NAACL-HLT.

7. Radford, A., Narasimhan, K., Salimans, T., Sutskever, I. (2018). "Improving Language Understanding by Generative Pre-Training." OpenAI Research.

8. Mikolov, T., Sutskever, I., Chen, K., Corrado, G., Dean, J. (2013). "Distributed Representations of Words and Phrases and Their Compositionality." Advances in Neural Information Processing Systems.

9. Bojanowski, P., Grave, E., Joulin, A., Mikolov, T. (2017). "Enriching Word Vectors with Subword Information." Transactions of the Association for Computational Linguistics.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.