Keywords
aruz vazni
fonopoetika
muqimiy
she’riy ritm
fonetik
fonopoetika
muqimiy
she’riy ritm
fonetik
How to Cite
MUQIMIY ASARLARIDA ARUZ VAZNINING FONOPOETIK IMKONIYATLARI. (2026). WORLD OF PHILOLOGY, 4(3), 58-63. https://journals-kokandsu.uz/index.php/philo/article/view/5517
Abstract
Maqolada she’riy matnlarning fonopoetikani shakllantirishda ohang, ritm va fonetik vositalarning o‘rni, ayniqsa, o‘zbek mumtoz she’riyatidagi aruz vazni asosida tahliI qilinadi. Muqimiy ijodi misolida olingan holda, barmoq vaznidan farqli ravishda, arab adabiyotidan kelib chiqqan va hijolarning nafaqat miqdoriy, balki sifatiy (cho‘ziq-qisqa) jihatdan moslashuviga asoslangan aruz tizimi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda aruz vaznini o‘zbek tiliga moslashtirish uchun qo‘llaniladigan turli fonetik o‘zgarishlar: vaznni aniglash, tovushlarning qo‘shilib ketishi, cho‘zib talaffuz, vazndagi uzilish, tovush tushirish, tovush qo‘shish va tovushlarning o‘rin almashtirishi hodisalari misollar bilan yoritilgan. Xulosa qilib aytganda, aruz vazni o‘zbek tilining fonetik imkoniyatlariga to‘liq mos kelmasa-da, uning qo‘llanilishi til boyligini oshirgan, so‘z variantlari va sinonimik qatorlarning paydo bo‘lishida muhim rol o‘ynagan.References
1. Муқимий. Асарлар. (Нашрга тайёрловчи: Ғ.Каримов). – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1974. Б. 49. Keyingi misollar ham ayni nashrdan olinib, sahifasi qavs ichida ko‘rsatiladi.
2. Зоҳидова Д. Аруз сабоқлари. – Тошкент. Mumtoz so‘z. – Б.
3. Муқимий. Боғ аро. Танланган асарлар. (Нашрга тайёрловчи: А.Турдиалиев). – Тошкент: Akademnashr, 2010. – Б. 17.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.