MAKTAB DIREKTORLARINING BOSHQARUV KO‘NIKMALARINI SINERGETIK YONDASHUV ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISHNING MAVJUD MEXANIZMI:MAHALLIY VA XALQARO TENDENSIYALAR
PDF

Keywords

sinergetik yondashuv
maktab direktori
boshqaruv ko‘nikmasi
menejerlik sertifikati
murakkab adaptiv tizim
taqsimlangan liderlik
kasbiy rivojlanish
qayta aloqa
boshqaruv mexanizmi.

How to Cite

MAKTAB DIREKTORLARINING BOSHQARUV KO‘NIKMALARINI SINERGETIK YONDASHUV ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISHNING MAVJUD MEXANIZMI:MAHALLIY VA XALQARO TENDENSIYALAR. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 10(8), 129-138. https://doi.org/10.70728/c.series.pedm.v08.i10.021

Abstract

Maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablari direktorlarining boshqaruv ko‘nikmalarini takomillashtirishning amaldagi tashkiliy-huquqiy, kasbiy-ta’limiy va tashkiliy- pedagogik mexanizmlari sinergetik metodologiya nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. O‘zbekistonning menejerlik kurslari va sertifikatlash amaliyoti, OECDning maktab liderligi va o‘rganuvchi tashkilot konsepsiyalari, PSEL kasbiy standartlari, shuningdek, Qozog‘istondagi NIS/SHARE loyihasining funksional jihatlari qiyoslanadi. Maqola normativ-huquqiy hujjatlar va ilmiy adabiyotlarning kontent-tahlili, tizimli-funksional hamda qiyosiy yondashuvlarga asoslanadi. Mavjud mexanizmlarda hamkorlik, tashqi muhit bilan aloqadorlik, adaptiv boshqaruv va qayta aloqa kabi sinergetik jihatlarning funksional analoglari mavjudligi ko‘rsatiladi; biroq ularning mavjudligi butun boshqaruv mexanizmi sinergetik model sifatida ishlayotganini avtomatik tasdiqlamasligi asoslanadi. Muallif tomonidan mexanizmlarni bog‘langan rivojlanish sikliga aylantirish, vaziyatli diagnostika va pedagogik monitoringni kuchaytirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar taklif qilinadi.
PDF

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 25-dekabrdagi 681-son qarori. Davlat umumiy o‘rta ta’lim muassasalari direktori lavozimiga nomzodlarni menejerlik o‘quv kurslarida o‘qitish va ularga menejerlik sertifikatini berish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida (amaldagi tahrir). URL: https://lex.uz/uz/docs/-6705811 (murojaat sanasi: 21.10.2026).

2. Daminova Sh. K., Alkarov E. M. “Menejerlik o‘quv kurslari” mazmunini takomillashtirish: tahlil va amaliy tavsiyalar (3-qism) // Maktab ta’limi: muammolar, izlanishlar, yechimlar. 2025-yil 12-dekabr. URL: https://journal.avloniy.uz/uz/article/menejerlik-oquv-kurslari-mazmunini-takomillashtirish-tahlil-va-amaliy-tavsiyalar-3-qism.

3. Ergasheva M. X. Ta’lim taraqqiyoti: sinergetik tahlil: monografiya. – Samarqand: Samarqand davlat chet tillar instituti nashriyoti, 2022. – 194 b. ISBN 978-9943-7000-5-5.

4. Ismailov A. A. Maktab rahbarlarining kasbiy-karyera pog‘onalarida bosqichma-bosqich rivojlanishiga qaratilgan o‘quv dasturlarini joriy etish mexanizmlari.

2026. DOI: 10.66023/MT/v2026_i243/253. URL: https://journal.avloniy.uz/uz/article/maktab-rahbarlarining-kasbiy-karyera-pogonalarida-bosqichma-bosqich-rivojlanishiga-qaratilgan-oquv-dasturlarini-joriy-etish-mexanizmlari.

5. Xudoyberdiyev E. U. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida boshqaruv faoliyatini takomillashtirishning zamonaviy yondashuvlari.

2026. DOI: 10.66023/MT/v_i399/425. URL: https://journal.avloniy.uz/uz/article/umumiyortatalimmaktablaridaboshqaruvfaoliyatinitakomillashtirishningzamonaviyyondashuvlari-425.

6. Uhl-Bien M., Marion R., McKelvey B. Complexity Leadership Theory: Shifting leadership from the industrial age to the knowledge era // The Leadership Quarterly.

2007. Vol. 18, No.

4. P. 298–318. DOI: 10.1016/j.leaqua.2007.04.002.

7. Spillane J. P. Distributed Leadership // The Educational Forum.

2005. Vol. 69, No.

2. P. 143–150. DOI: 10.1080/00131720508984678.

8. Pont B., Nusche D., Moorman H. Improving School Leadership. Volume 1: Policy and Practice. – Paris: OECD Publishing, 2008. – 196 p. DOI: 10.1787/9789264044715-en.

9. Kools M., Stoll L. What Makes a School a Learning Organisation? // OECD Education Working Papers.

2016. No.

137. DOI: 10.1787/5jlwm62b3bvh-en.

10. OECD. School Leadership for Learning: Insights from TALIS 2013. – Paris: OECD Publishing,

2016. DOI: 10.1787/9789264258341-en.

11. National Policy Board for Educational Administration. Professional Standards for Educational Leaders 2015. – Reston, VA: NPBEA,

2015. URL: https://www.npbea.org/wp-content/uploads/2017/06/Professional-Standards-for-Educational-Leaders_2015.pdf.

12. Leithwood K., Harris A., Hopkins D. Seven strong claims about successful school leadership revisited // School Leadership & Management.

2020. Vol. 40, No.

1. P. 5–22. DOI: 10.1080/13632434.2019.1596077.

13. Nazarbayev Intellectual Schools. NIS/SHARE Project: About the Project. 2024–2027. URL: https://research.nis.edu.kz/en/page/zoba-turaly (murojaat sanasi: 21.10.2026).

14. Nazarbayev Intellectual Schools. Center of Excellence: Activity and Professional Development. URL: https://www.nis.edu.kz/en/page/nis-pedagogikalyq-seberlik-ortalygy (murojaat sanasi: 21.10.2026).

15. Spillane J. P., Halverson R., Diamond J. B. Towards a Theory of Leadership Practice: A Distributed Perspective // Journal of Curriculum Studies.

2004. Vol. 36, No.

1. P. 3–34. DOI: 10.1080/0022027032000106726.