Abstract
Maqolada 1888 yilda Chustda tug‘ilgan o‘z davrining ilg‘or kishilaridan biri bo‘lgan, partiya va sovet hokimiyati tizimlarida mas’ul lavozimlarda ishlab, xalq manfaati uchun goh oshkora, goh yashirin kurash olib borgan qatag‘on qurboni Shog‘ofur Shomansurovning hayot yo‘li, faoliyati va taqdiri birlamchi arxiv hujjatlari asosida ilk bor yoritilgan. Sh.Shomansurovga doir e’lon qilingan qisqa ma’lumotlar ilmiy tahlil qilingan. Maqolada arxivdan olingan Sh.Shomansurovning Stalin nomiga yozgan arizasi, Yaroslavl oblasti Uglich shahridagi Volj konslageri tomonidan unga berilgan ijobiy tavsifnoma, oila a’zolarining mansabdorlarga hamda turli tashkilotlarga yo‘llagan arizalari aynan keltirilgan
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025 yil 4 noyabrdagi “2025-2026 yillarda mamlakatimizda qatag‘on qurbonlari hayoti va faoliyatini targ‘ib etish ishlarini yanada jadallashtirish bo‘yicha chora-tadbirlar dasturini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 691-son qarori
2. Шамсутдинов Р.Т, Каримов Н.Ф, Юсупов Э.Ю. Репрессия: 1937-1938 годы. Документы и материалы. Выпуск-1. – Т.: Шарк, 2005. – с. 101
3. Норматов О.М. Наманган уезди тарихи хусусида. //Аademic Research in Educational Sciences Volume 3 | Issue 4 | 2022 ISSN: 2181-1385 Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 April, 2022 https: Journal
4. З.У.Хайдаров 30-50-йилларда qатаg‘онлик сиёсати ва унинг оqибатлари (Наманган вилояти мисолида) Ўзбекистонда ижтимоий фанлар 2001 йил 6 сони 53 бет
5. С.А.Хошимов XX асрнинг 20-30 йилларида миллий ташкилотлар таркибида qатаg‘он qилинган андижонликлар //Жамият ва инновatsiялар – Общество и инновatsiи – Society and innovations Issue – 2 № 2 (2021) / ISSN 2181-1415 30-31 бетлар.
6. Qatag‘on qurbonlari. Xotira kitobi. Namangan viloyati / Qatag‘on qurbonlari xotirasi davlat muzeyi. «Shahidlar xotirasi» jamoat fondi. - Toshkent: «MATRIX» nashriyoti, 2025 yil, - B.197
7. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P, 23503 – ish, 34- varaq
8. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-23503 ish, 39 varaq
9. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-23503 ish, 48-49 varaqlar
10. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-23503 ish, 50 varaq
11. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-23503 ish, 47 varaq
12. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-23503 ish, 33-35 varaqlar
13. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-23503-ish, 17 varaq
14. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-23503-ish, 21 varaq
15. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P-24627 ish, 37- varaq
16. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi, P- 24627 ish , 88-varaq
17. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish 50-varaq
18. Volga lageri 1935-yil 7-dekabrda NKVD Volgostroy uchun Uglich va Ribinsk gidrouzellarini qurish uchun tashkil etilgan. Uning boshqarmasi Yaroslavl viloyatining Ribinsk shahrida joylashgan edi. Operativ qo‘mondonlikda u GULAGga bo‘ysungan, ammo 1940-yil sentyabrdan 1941-yil oktyabrgacha lager Gidrotexnika qurilishi lagerlari bosh boshqarmasi (GULGTS) tomonidan boshqarilgan. Volga lageri boshqarmasiga Volga daryosi tomondan Moskva-Volga kanaliga kema qatnovi yo‘lini ta’minlash va Molodo-Sheksnoy daryolari oralig‘ida suv omborini jihozlash topshirildi. Volgogradagi mahbuslarning maksimal soni 1941-yilda qayd etilgan va 87 791 kishini tashkil etgan.1942-yil 20-martda Volga lageri tugatildi va uning nazorati ostidagi barcha qolgan bo'linmalar ham Ribinsk axloq tuzatish mehnat lageriga o'tkazildi.
19. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish 42-varaq
20. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish 45-varaq
21. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 59-60-varaqlar.
22. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 61 varaq
23. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 43-44 varaqlar
24. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish 110- varaq
25. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish 112-114 varaqlar
26. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 118 varaq
27. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 120 varaq
28. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 126-127 varaqlar
29. Э. Раджапов. XX асрнинг 30-йилларида Ўзбекистон миллий ҳарбий элитасининг қатағон этилиши тарихидан: Турғунпўлат Қиргизов тақдири /О‘zbekiston tarixi, 2015 йил, №4 сон 63-бет.
30. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 128 varaq
31. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish,130-131- varaqlar
32. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish,134-135- varaqlar
33. O‘zbekiston Respublikasi davlat xavfsizlik xizmati arxivi P-23503-ish, 129- varaq
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.