OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA FIZIKA VA MATEMATIKA INTEGRATSIYASI VOSITASIDA TALABALARNING MATEMATIK MODELLASHTIRISH KO‘NIKMALARINI TAKOMILLASHTIRISH
PDF

Keywords

matematik model
fizika ta’limi
modellashtirish sikli
kompetensiya
muammoli o‘qitish
simulyatsiya
baholash.

How to Cite

OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA FIZIKA VA MATEMATIKA INTEGRATSIYASI VOSITASIDA TALABALARNING MATEMATIK MODELLASHTIRISH KO‘NIKMALARINI TAKOMILLASHTIRISH. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(10), 1476-1482. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i10.204

Abstract

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida fizika ta’limi jarayonida talabalarning matematik modellashtirish ko‘nikmalarini shakllantirish va rivojlantirishning nazariy-uslubiy asoslari tadqiq etilgan. Izlanishda fizik jarayonlar va hodisalarni matematik modellashtirishning asosiy bosqichlari, pedagogik shart-sharoitlari hamda amaliy metodlari tizimli yoritiladi. Shuningdek, modellashtirish sikli, muammoli o‘qitish texnologiyalari va zamonaviy raqamli vositalarni (GeoGebra, PhET, MATLAB) integratsiyalash orqali talabalarning tahliliy, mantiqiy va ijodiy fikrlashini oshirish usullari taklif etilgan. Tadqiqotda matematik modellashtirish ko‘nikmalarining shakllanganlik darajasini aniqlovchi diagnostik baholash mezonlari hamda indikatorlari ishlab chiqilgan. Maqola xulosalari va uslubiy tavsiyalari bo‘lajak fizika hamda matematika o‘qituvchilarining fanlararo tayyorgarlik sifatini va amaliy kompetensiyalarini takomillashtirishga xizmat qiladi.
PDF

References

1. Blomhøj M., Jensen T.H. Developing mathematical modelling competence: conceptual clarification and educational planning // Teaching Mathematics and its Applications. 2003. Vol. 22, No. 3. P. 123–139.

2. Borromeo Ferri R. Theoretical and empirical differentiations of phases in the modelling process // ZDM. 2006. Vol. 38, No. 2. P. 86–95.

3. Blum W., Leiss D. How do students and teachers deal with modelling problems? // Mathematical Modelling (ICTMA 12): Education, Engineering and Economics. Chichester: Horwood, 2007. P. 222–231.

4. Kaiser G., Sriraman B. A global survey of international perspectives on modelling in mathematics education // ZDM. 2006. Vol. 38, No. 3. P. 302–310.

5. Redish E.F. Problem solving and the use of math in physics courses // Proceedings of the Conference "World View on Physics Education in 2005". Delhi, 2005.

6. Sherin B.L. How students understand physics equations // Cognition and Instruction. 2001. Vol. 19, No. 4. P. 479–541.

7. Uhden O., Karam R., Pietrocola M., Pospiech G. Modelling mathematical reasoning in physics education // Science & Education. 2012. Vol. 21. P. 485–506.

8. Hestenes D. Toward a modeling theory of physics instruction // American Journal of Physics. 1987. Vol. 55, No. 5. P. 440–454.

9. Hake R.R. Interactive-engagement versus traditional methods: a six-thousand-student survey of mechanics test data // American Journal of Physics. 1998. Vol. 66, No. 1. P. 64– 74.

10. Wieman C.E., Adams W.K., Perkins K.K. PhET: Simulations that enhance learning // Science. 2008. Vol. 322. P. 682–683.