RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT VOSITALARI ORQALI O‘QITUVCHINING PEDAGOGIK MAHORATINI RIVOJLANTIRISH
PDF

Keywords

pedagogik mahorat
raqamli kompetensiya
sun’iy intellekt
TPACK
DigCompEdu
kasbiy rivojlanish
refleksiya
raqamli pedagogika.

How to Cite

RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT VOSITALARI ORQALI O‘QITUVCHINING PEDAGOGIK MAHORATINI RIVOJLANTIRISH. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(10), 1469-1475. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i10.203

Abstract

Maqolada raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt (SI) vositalari orqali o‘qituvchining pedagogik mahoratini rivojlantirish masalasining nazariy asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqot maqsadi — mahalliy va xorijiy ilmiy manbalar tahlili asosida raqamli davrda pedagogik mahorat tarkibini aniqlashtirish hamda uni rivojlantirishning nazariy modelini asoslashdan iborat. Tadqiqotda nazariy tahlil, qiyosiy-tanqidiy yondashuv, umumlashtirish va modellashtirish usullari qo‘llanildi. TPACK nazariyasi, DigCompEdu ramkasi va YUNESKOning o‘qituvchilar uchun SI kompetensiyalari ramkasi qiyosiy tahlil qilinib, ular o‘rtasidagi umumiy jihatlar va bo‘shliqlar ko‘rsatib berildi. Natijada pedagogik mahoratning raqamli davrdagi besh komponentli tarkibi va uni rivojlantirishga qaratilgan “Raqamli pedagogik ustaxona” nazariy modeli taklif etildi. Maqolada “SI — qoralama, o‘qituvchi — muallif” tamoyili asoslanib, SI vositalaridan foydalanishning etik jihatlari va o‘qituvchining pedagogik muallifligini saqlash shartlari yoritilgan.
PDF

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son “O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni. — lex.uz.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son “«Raqamli O‘zbekiston — 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. — lex.uz.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son “Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. — lex.uz.

4. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. — Toshkent, 2006.

5. Mishra P., Koehler M.J. Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge // Teachers College Record. — 2006. — Vol. 108, No. 6. — P. 1017– 1054.

6. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu / ed. Y. Punie. — Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017.

7. Zawacki-Richter O., Marín V.I., Bond M., Gouverneur F. Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – where are the educators? // International Journal of Educational Technology in Higher Education. — 2019. — Vol. 16. — Art. 39.

8. Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. — Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019.

9. Kasneci E. et al. ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education // Learning and Individual Differences. — 2023. — Vol. 103. — Art. 102274.

10. UNESCO. Guidance for generative AI in education and research / F. Miao, W. Holmes. — Paris: UNESCO, 2023.

11. UNESCO. AI competency framework for teachers / F. Miao, M. Cukurova. — Paris: UNESCO, 2024.

12. Darling-Hammond L., Hyler M.E., Gardner M. Effective Teacher Professional Development. — Palo Alto: Learning Policy Institute, 2017.

13. Ertmer P.A., Ottenbreit-Leftwich A.T. Teacher technology change: How knowledge, confidence, beliefs, and culture intersect // Journal of Research on Technology in Education. — 2010. — Vol. 42, No. 3. — P. 255–284.