BIOLOGIYA TA’LIMIDA RAQAMLI STEM-TOPSHIRIQLARNI LOYIHALASH VA O‘QUVCHILARNING ILMIY-TADQIQOTCHILIK KOMPETENSIYASINI BAHOLASH MEZONLARI
PDF

Keywords

biologiya ta’limi
STEM
raqamli topshiriq
ilmiy-tadqiqotchilik kompetensiyasi
tadqiqotga asoslangan ta’lim
baholash mezonlari
elektron portfolio
pedagogik modellashtirish.

How to Cite

BIOLOGIYA TA’LIMIDA RAQAMLI STEM-TOPSHIRIQLARNI LOYIHALASH VA O‘QUVCHILARNING ILMIY-TADQIQOTCHILIK KOMPETENSIYASINI BAHOLASH MEZONLARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(10), 1447-1454. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i10.200

Abstract

Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarining yuqori sinflarida biologiya fanini o‘qitishda raqamli STEM-topshiriqlarni loyihalash va o‘quvchilarning ilmiy- tadqiqotchilik kompetensiyasini mezonlar asosida baholash masalalari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi biologik mazmunni raqamli texnologiyalar, matematik tahlil va muhandislik loyihalash bilan uyg‘unlashtiruvchi topshiriqlarni ishlab chiqishning metodik talablarini tizimlashtirish hamda kompetensiyani baholashga mos yondashuvni tavsiflashdan iborat. Tadqiqotda ilmiy-metodik adabiyotlarni tahlil qilish, taqqoslash, pedagogik modellashtirish, topshiriqlarni tasniflash va baholash mezonlarini tizimlashtirish usullaridan foydalanildi. Shuningdek, topshiriqlarni o‘quvchilarning mustaqillik darajasiga moslashtirish, tadqiqot jarayonini bosqichma-bosqich tashkil etish va natijalarni portfolio orqali qayd etishning metodik imkoniyatlari yoritildi. Maqola biologiya o‘qituvchilari uchun raqamli vositalardan faqat axborot taqdim etish maqsadida emas, balki haqiqiy o‘quv tadqiqotini tashkil etish vositasi sifatida foydalanish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni qamrab oladi.
PDF

References

1. Bybee, R. W., Taylor, J. A., Gardner, A., et al. (2006). The BSCS 5E instructional model: Origins and effectiveness. BSCS.

2. G‘ofurov, A. T., Tolipova, J. O., Fayzullayev, S. S., va boshq. (2005). Biologiyani o‘qitishning umumiy metodikasi: O‘quv-metodik qo‘llanma. Bilim.

3. Haqberdiyeva, Sh. T. (2024). Kompetensiyaviy yondashuv asosida biologiyani o‘qitish metodikasini takomillashtirish (7–8-sinflar misolida) [Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati]. Guliston.

4. Kelley, T. R., & Knowles, J. G. (2016). A conceptual framework for integrated STEM education. International Journal STEM Education, Article 11. https://doi.org/10.1186/s40594-016-0046-z⁠

5. Leontovich, A. V., & Savichev, A. S. (2014). Исследовательская и проектная работа школьников. 5–11 классы. ВАКО.

6. Muslimov, N. A., Usmonboyeva, M. H., Sayfurov, D. M., & To‘rayev, A. B. (2015). Innovatsion ta’lim texnologiyalari. Sano-standart.

7. Obuxov, A. S. (2006). Развитие исследовательской деятельности учащихся. Прометей.

8. Pedaste, M., Mäeots, M., Siiman, L. A., de Jong, T., van Riesen, S. A. N., Kamp, E. T., Manoli, C. C., Zacharia, Z. C., & Tsourlidaki, E. (2015). Phases of inquiry-based learning: Definitions inquiry cycle. Educational Research Review, 47–61. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2015.02.003⁠

9. Savenkov, A. I. (2006). Психологические основы исследовательского подхода к обучению. Ось-89.

10. Tolipova, J. O. (2011). Biologiyani o‘qitishda pedagogik texnologiyalar. Bilim.

11. Tolipova, J. O., & G‘ofurov, A. T. (2004). Biologiya o‘qitish metodikasi: O‘quv- metodik qo‘llanma. Bilim.

12. Toshtemirov, Z. A. (2025). STEM yondashuvi asosida odam organizmi haqidagi bilimlarni chuqurlashtirish metodlari. Central Asian Journal of Education and Innovation, 4(4, Part 2), 17–21. https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.cajei.126442⁠

13. Weinert, F. E. (2001). Concept of competence: A conceptual clarification. In D. S. Rychen & L. H. Salganik (Eds.), Defining and selecting key competencies (pp. 45–65). Hogrefe & Huber.

14. Хуторской, А. В. (2003). Ключевые компетенции как компонент личностно- ориентированной парадигмы образования. Народное образование, (2), 58–64.