Abstract
Ushbu maqolada onomastik va lingvokulturologik resurslarning ta’lim- tarbiya jarayonidagi ilmiy-nazariy hamda amaliy imkoniyatlari tahlil qilinadi. Onomastik birliklar — shaxs nomlari, joy nomlari, tarixiy obidalar, ziyoratgohlar, etnonimlar, toponimlar va boshqa atoqli otlar xalqning tarixiy xotirasi, milliy o‘zligi, qadriyatlar tizimi va madaniy tafakkurini ifodalovchi muhim lingvistik manba sifatida qaraladi. Lingvokulturologik yondashuv esa til birliklari orqali xalqning dunyoqarashi, urf-odatlari, axloqiy mezonlari, estetik qarashlari va tarbiyaviy ideallarini ochib berishga xizmat qiladi. Maqolada onomastik resurslarning o‘quvchilarda milliy g‘urur, tarixiy xotira, vatanga sadoqat, ajdodlar merosiga hurmat, madaniyatlararo muloqotga tayyorlik hamda ma’naviy-axloqiy fazilatlarni shakllantirishdagi o‘rni asoslanadi. Tadqiqotda tahliliy, qiyosiy, tavsifiy va lingvokulturologik metodlardan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, onomastik materiallardan maqsadli foydalanish ta’lim jarayonining tarbiyaviy ta’sirini kuchaytiradi, o‘quvchilarning tilga, tarixga va madaniy merosga bo‘lgan munosabatini ongli, qadriyatli va faol xarakterga olib chiqadi. Maqolada onomastik va lingvokulturologik resurslardan foydalanishning didaktik, tarbiyaviy va metodik imkoniyatlari ilmiy jihatdan yoritilgan.References
1. Авронин В.А. Проблемы изучения функциональной стороны языка. — Л.: Наука, 1975. — 276 с.
2. Арутюнова Н.Д. Язык и мир человека. — М.: Языки русской культуры, 1999. — 896 с.
3. Березович Е.Л. Русская топонимия в этнолингвистическом аспекте. — Екатеринбург: Изд-во Урал. ун-та, 2000. — 532 с.
4. Вежбицкая А. Язык. Культура. Познание. — М.: Русские словари, 1996. — 416 с.
5. Воробьев В.В. Лингвокультурология: теория и методы. — М.: Изд-во РУДН, 1997. — 331 с.
6. Караулов Ю.Н. Русский язык и языковая личность. — М.: Наука, 1987. — 263 с.
7. Маслова В.А. Лингвокультурология. — М.: Академия, 2001. — 208 с.
8. Никонов В.А. Введение в топонимику. — М.: Наука, 1965. — 179 с.
9. Подольская Н.В. Словарь русской ономастической терминологии. — М.: Наука, 1988. — 192 с.
10. Суперанская А.В. Общая теория имени собственного. — М.: Наука, 1973. — 366 с.
11. Толстой Н.И. Язык и народная культура: очерки по славянской мифологии и этнолингвистике. — М.: Индрик, 1995. — 512 с.
12. Ҳожиев А. Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати. — Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2002. — 168 б.
13. Begmatov E. O‘zbek ismlari ma’nosi. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2007. — 608 b.
14. Qorayev S. Toponimika. — Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2006. — 320 b.
15. Mahmudov N. Til va madaniyat. — Toshkent: O‘zbekiston, 1992. — 112 b.
16. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. — Jizzax: Sangzor, 2006. — 91 b.