Abstract
Mazkur maqolada chet tillarini o‘qitishda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning didaktik imkoniyatlari va metodik cheklovlari nazariy- tahliliy yondashuv asosida o‘rganiladi. Tadqiqotning maqsadi sun’iy intellekt vositalarining til o‘rganish jarayonidagi pedagogik funksiyalarini aniqlash, ularning kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishga qo‘shishi mumkin bo‘lgan hissasini yoritish hamda samarali foydalanishga to‘sqinlik qiluvchi metodik va tashkiliy omillarni tizimlashtirishdan iborat. Tadqiqotda ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, qiyosiy tahlil, tizimlashtirish va umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijasida sun’iy intellektning individual ta’limni qo‘llab- quvvatlash, interaktiv muloqot muhitini yaratish, o‘quv materiallarini moslashtirish, tezkor qayta aloqa taqdim etish va mustaqil ta’limni tashkil etish imkoniyatlari ajratib ko‘rsatildi. Shu bilan birga, generativ modellar javoblarining ishonchliligi, lingvistik xatolar, madaniy va til xilma-xilligini yetarli aks ettirmaslik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, raqamli tengsizlik va o‘qituvchi nazoratining susayishi kabi cheklovlar tahlil qilindi. Maqolada sun’iy intellektdan foydalanishning metodik tamoyillari taklif etilib, texnologiyani ta’lim maqsadlariga muvofiq tanlash, uning natijalarini pedagogik tekshirish va o‘quvchining mustaqil fikrlashini saqlash zarurligi asoslanadi.References
1. Kasneci E, Sessler K, Küchemann S, et al. ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences. 2023; 103:102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
2. Miao F, Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO; 2023. https://doi.org/10.54675/EWZM9535
3. Transforming language education: A systematic review of AI-powered chatbots for English as a foreign language speaking practice. Computers and Education: Artificial Intelligence. 2024; 6:100230. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100230
4. A systematic review of the first year of publications on ChatGPT and language education: Examining research on ChatGPT’s use in language learning and teaching. Computers Education: Artificial Intelligence. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100266
5. Qiao S, Gu MM, Lu C. Artificial Intelligence for Language Learning: A Systematic Review of its Design, Theoretical Foundations, Implementation, and Impact. International Journal of Applied Linguistics. First published 24 November 2025. https://doi.org/10.1111/ijal.70034
6. Artificial Intelligence in L2 learning: A meta-analysis of contextual, instructional, and social-emotional moderators. System. https://doi.org/10.1016/j.system.2024.103498
7. A systematic review of conversational AI tools in ELT: Publication trends, tools, research methods, learning outcomes, and antecedents. Computers and Education: Artificial Intelligence. 2024; 7:100291. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100291
8. Lo CK, Yu PLH, Xu S, Ng DTK, et al. Exploring the application of ChatGPT in ESL/EFL education and related research issues: a systematic review of empirical studies. Smart Learning Environments. 2024; 11:50. https://doi.org/10.1186/s40561-024-00342-5
9. Zawacki-Richter O, Marín VI, Bond M, Gouverneur F. Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education—Where are the educators? International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2019; 16:39. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0171-0
10. Chapelle CA. Computer Applications in Second Language Acquisition: Foundations for Teaching, Testing and Research. Cambridge: Cambridge University Press; 2001.
11. Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment—Companion Volume. Strasbourg: Council of Europe Publishing; 2020.
12. Holmes W, Bialik M, Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. Boston: Center for Curriculum Redesign; 2019.
13. UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris: UNESCO; 2021.
