Abstract
Tabiiy resurslardan samarali va arzon sorbent materiallarini ishlab chiqish zamonaviy ekologik va materiallar kimyosining muhim yo‘nalishi hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda asosiy xomashyo sifatida mahalliy giltuproqdan foydalanib, alyumosilikat sorbent sintez qilindi. Olingan materialning strukturaviy va fazaviy tarkibi rentgenografik tahlil yordamida o‘rganildi. Rentgenogrammada sintez qilingan sorbent asosan kvars, dala shpati va qatlamli alyumosilikat strukturalar kabi gilli mineral komponentlarga mos keladigan o‘ziga xos difraksion cho‘qqilarga ega bo‘lgan alyumosilikat kristall fazalardan iborat ekanligi aniqlandi. Difraksiya natijalari sintez jarayonida xom tuproqning qisman strukturaviy o‘zgarishini ko‘rsatadi, bu esa yanada tartibli alyumosilikat karkasining shakllanishiga olib keladi. Ushbu fazalarning mavjudligi faol sirt markazlari va g‘ovakli tuzilmalarning shakllanishi tufayli adsorbsiya jarayonlari uchun qulay strukturaviy xususiyatlarni ko‘rsatadi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, istiqbolli strukturaviy xususiyatlarga ega bo‘lgan alyumosilikatli sorbentlarni tayyorlash uchun mahalliy xomashyodan samarali foydalanish mumkin. Ushbu natijalar bunday materiallarni keyinchalik atrof-muhitni tozalash jarayonlarida, shu jumladan suv tizimlaridan og‘ir metallar va organik ifloslantiruvchi moddalarni chiqarib tashlashda qo‘llash uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi
References
1. Murray, H. H. (2007). Applied clay mineralogy: Occurrences, processing and applications of kaolins, bentonites, palygorskite–sepiolite and common clays. Elsevier.
2. Bergaya, F., Theng, B. K. G., & Lagaly, G. (2013). Handbook of clay science. Elsevier.
3. Brigatti, M. F., Galan, E., & Theng, B. K. G. (2013). Structures and mineralogy of clay minerals. Developments in Clay Science.
4. Gupta, V. K., & Suhas (2009). Application of low-cost adsorbents for dye removal. Journal of Environmental Management.
5. Babel, S., & Kurniawan, T. (2003). Low-cost adsorbents for heavy metal removal from contaminated water. Journal of Hazardous Materials.
6. Худайберганов М.С. [и др.]. Гидротермальный синтез порошкового цеолита NaXL // Universum: химия и биология: электрон. научн. журн. 2022. 8(98).
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.