Abstract
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining sun’iy intellekt vositalari bilan ishlash jarayonida tanqidiy tafakkurini rivojlantirish masalasi yoritilgan. Sun’iy intellektning ta’limga kirib kelishi o‘quvchiga kerakli ma’lumotni tez topish imkonini berayotgan bo‘lsa-da, tayyor javobga ortiqcha tayanish o‘quvchining mustaqil fikrlash faoliyatiga ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli maqolada SI vositasidan foydalanishning o‘zi emas, undan foydalanish jarayonini qanday tashkil etish masalasiga asosiy e’tibor qaratildi. Tadqiqotda ilmiy-pedagogik adabiyotlarni tahlil qilish, qiyosiy tahlil, umumlashtirish, modellashtirish va pedagogik loyihalash metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijasida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining SI bilan ishlash faoliyatini tashkil etishga qaratilgan to‘rt bosqichli metodik yondashuv ishlab chiqildi. Unda muammoli vaziyat yaratish, SIga aniq savol berish, olingan javobni tekshirish va tahlil qilish, shuningdek, mustaqil xulosa chiqarish hamda refleksiya jarayonlari izchil bog‘langan. Mazkur yondashuv o‘quvchini SI tomonidan taqdim etilgan ma’lumotni tayyor bilim sifatida qabul qilishdan ko‘ra, uni tahlil qiluvchi va baholovchi faol subyekt sifatida shakllantirishga yo‘naltirilgan.References
1. Miao F., Shiohira K., Lao N. AI Competency Framework for Students. Paris: UNESCO, 2024.
2. UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO, 2023.
3. Tian Y., Zheng C. The impact of artificial intelligence on students’ 4C skills: A meta- analysis. Educational Research Review. 2025. Vol. 49. 100728. DOI: 10.1016/j.edurev.2025.100728.
4. Walter Y. Embracing the future of Artificial Intelligence in the classroom: The relevance of AI literacy, prompt engineering, and critical thinking in modern education. International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2024. Vol. 21. Article 15. DOI: 10.1186/s41239-024-00448-3.
5. Liu Y., Tang R., Wang Y. Examining the effect of artificial intelligence in relation to students’ academic achievement: A meta-analysis. Computers and Education: Artificial Intelligence. 2025. Vol. 8. 100400. DOI: 10.1016/j.caeai.2025.100400.
6. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son, 2020-yil 23-sentabr.
7. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-martdagi 157-son qarori.
8. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-martdagi 140-son qarori.