Vol. 8 No. 09 (2026), Articles
Vol. 8 No. 09 (2026)

ГЛОБАЛ МОБИЛЛИК ШАРОИТИДА ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН БОЖХОНАСИ: РАҚАМЛИ ТРАНСФОРМАЦИЯ ВА ХАВФЛАРНИ БОШҚАРИШНИНГ ИНТЕГРАЦИЯЛАШГАН МОДЕЛИ

Articles
Published 2026-10-11
Akmal Jamilovich Yuldashev
Buxoro xalqaro universiteti tadqiqotchisi
PDF

Keywords

глобал мобиллик
божхона маъмуриятчилиги
рақамли божхона
хавфларни бошқариш
савдони енгиллаштириш
институционал трансформация
халқаро ҳамкорлик.

How to Cite

ГЛОБАЛ МОБИЛЛИК ШАРОИТИДА ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН БОЖХОНАСИ: РАҚАМЛИ ТРАНСФОРМАЦИЯ ВА ХАВФЛАРНИ БОШҚАРИШНИНГ ИНТЕГРАЦИЯЛАШГАН МОДЕЛИ. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(09), 819-827. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.111
ACM ACS APA ABNT Chicago Harvard IEEE MLA Turabian Vancouver AMA

Download Citation

Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX

Abstract

Мақолада глобал мобиллик шароитида Ўзбекистон божхона тизимининг институционал ва рақамли трансформацияси таҳлил қилинган. Тадқиқотнинг мақсади рақамли декларациялаш, хавфларни бошқариш, идоралараро маълумот алмашинуви, халқаро ҳамкорлик ва инсон капиталини ягона натижавий занжирда бирлаштирувчи интеграциялашган моделни таклиф этишдан иборат. Тизимли, институционал ва қиёсий таҳлил усуллари қўлланиб, Жаҳон савдо ташкилоти, Жаҳон божхона ташкилоти, БМТнинг Савдони енгиллаштириш глобал тадқиқоти, UNECE ҳамда Ўзбекистон божхона органларининг расмий маълумотлари ўрганилди. Таҳлил натижасида глобал мобилликнинг босими фақат савдо ҳажми билан эмас, балки маълумотлар тезлиги, кичик жўнатмалар кўлами, транзит операциялари ва трансчегаравий хавфларнинг мураккаблашуви билан белгиланиши асосланди. Божхона самарадорлигини расмийлаштириш вақти, автоматик декларациялар улуши, мақсадли назорат натижадорлиги, маълумотлар сифати ва тадбиркорлик харажатлари орқали баҳолаш таклиф этилди.
PDF

References

1. World Trade Organization. Agreement on Trade Facilitation. Geneva: WTO,

2017. URL: https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/tfa-nov14_e.htm (мурожаат санаси: 04.09.2026).

2. World Customs Organization. International Convention on the Simplification and Harmonization of Customs Procedures (Revised Kyoto Convention). Brussels: WCO, 2006.

3. World Customs Organization. SAFE Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade. Brussels: WCO, 2021.

4. World Customs Organization. WCO Data Model: A Universal Language for Cross-Border Data Exchange. Brussels: WCO. URL: https://www.wcoomd.org/en/topics/facilitation/instrument-and-tools/tools/data-model.aspx (мурожаат санаси: 04.09.2026).

5. United Nations Global Survey on Digital and Sustainable Trade Facilitation. Uzbekistan: Country Profile,

2025. URL: https://www.untfsurvey.org/economy?id=UZB (мурожаат санаси: 04.09.2026).

6. UNECE. National Trade Facilitation Roadmap of the Republic of Uzbekistan 2025–2030. ECE/TRADE/489. Geneva: United Nations, 2026.

7. Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодекси. ЎРҚ-400-сон, 20.01.2016. Қонунчилик маълумотлари миллий базаси. URL: https://lex.uz/docs/2876354 (мурожаат санаси: 04.09.2026).

8. Ўзбекистон Республикаси божхона органлари. “Ягона дарча” божхона ахборот тизими. URL: https://sw2.customs.uz/ (мурожаат санаси: 04.09.2026).

9. Ўзбекистон Республикаси божхона органлари. 2025 йил якунлари бўйича божхона тўловлари ва рақамлаштириш натижаларига оид расмий материаллар. Тошкент, 2026.

10. UNESCAP. Digital and Sustainable Trade Facilitation: Global Report

2025. Bangkok: United Nations, 2025.

11. Eurasian Economic Commission. EEC launched preparations for negotiations on a mechanism for exchanging customs information between the EAEU and Uzbekistan. 22.12.2025. URL: https://eec.eaeunion.org/en/news/vees-dal-start-peregovoram-po-sozdaniyu-mekhanizma-obmena-tamozhennoy-informatsiey-mezhdu-eaes-i-uzb/ (мурожаат санаси: 04.09.2026).

12. World Customs Organization. Guide to Measure the Time Required for the Release of Goods. Version

3. Brussels: WCO, 2018.