TALABALAR VOLONTYORLIK FAOLIYATINING IJTIMOIY-PEDAGOGIK MOHIYATI VA KATEGORIYAVIY-NAZARIY ASOSLARI
PDF

Keywords

talabalar volontyorligi
pedagogik kategoriya
hamjamiyatga xizmat orqali o‘qitish
o‘zini o‘zi belgilash nazariyasi
volontyorlik motivatsiyasi
tajribaviy ta‘lim
refleksiya
ixtiyoriylik prinsipi.

How to Cite

TALABALAR VOLONTYORLIK FAOLIYATINING IJTIMOIY-PEDAGOGIK MOHIYATI VA KATEGORIYAVIY-NAZARIY ASOSLARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(09), 739-743. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i09.100

Abstract

Ushbu maqolada talabalar volontyorlik faoliyatining ijtimoiy-pedagogik mohiyati va uning kategoriyaviy-nazariy asoslari tahlil qilindi. “Volontyorlik” tushunchasining huquqiy va pedagogik talqinlari o‘rtasidagi farq aniqlandi, uning ikki tomonlama - tashqi ijtimoiy va ichki shaxsiy-rivojlantiruvchi tabiati asoslandi. Volontyorlik va hamjamiyatga xizmat orqali o‘qitish tushunchalarining aynanlashtirilishi mumkin emasligi ko‘rsatildi. Tadqiqotning nazariy-metodologik poydevori sifatida o‘zini o‘zi belgilash nazariyasi, volontyorlik motivatsiyasining funksional yondashuvi va tajribaviy ta‘lim nazariyasi integratsiyalashtirildi. Natijada talabalar volontyorlik faoliyatining shaxsiy, ijtimoiy va kasbiy darajalarda namoyon bo‘luvchi uch qatlamli tuzilishi aniqlandi hamda "volontyorlik tajribasining pedagogik sifatini boshqarish" tadqiqotning markaziy kategoriyasi sifatida asoslab berildi.
PDF

References

1. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-dekabrdagi O‘RQ-585-son "Volontyorlik faoliyati to‘g‘risida"gi Qonuni // Qonunchilik ma‘lumotlari milliy bazasi. – Toshkent, 2019.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son "O‘zbekiston Respublikasi oliy ta‘lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi Farmoni // Qonunchilik ma‘lumotlari milliy bazasi. – Toshkent, 2019.

3. Вандышева Л.В. Формирование готовности будущих специалистов по социальной работе к волонтерской деятельности: дис. ... канд. пед. наук: 13.00.08. – Самара, 2006.

4. Данилова О.Р. Формирование профессиональной компетентности будущих социальных педагогов учебно-воспитательном процессе вуза посредством волонтерской деятельности: дис. ... канд. пед. наук: 13.00.08. – Комсомольск-на-Амуре, 2011. – 241 с.

5. Богданова Е.В. Формирование субъектной позиции студентов в волонтерской деятельности: автореф. дис. ... канд. пед. наук: 13.00.02. – Кострома, 2010. – 22 с.

6. Сикорская Л.Е. Педагогический потенциал добровольческой деятельности в социализации студенческой молодежи: дис. ... д-ра пед. наук: 13.00.01. – Москва, 2011. – 421 с.

7. Kolb D.A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1984. – 256 p.

8. Ryan R.M., Deci E.L. Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being // American Psychologist. – 2000. – Vol. 55, No. 1. – P. 68–78.

9. Ryan R.M., Deci E.L. Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. – New York: Guilford Press, 2017. – 756 p.

10. Clary E.G., Snyder M., Ridge R.D. va boshq. Understanding and assessing the motivations of volunteers: A functional approach // Journal of Personality and Social Psychology. – 1998. – Vol. 74, No. 6. – P. 1516–1530.

11. Hustinx L., Cnaan R.A., Handy F. Navigating Theories of Volunteering: A Hybrid Map for a Complex Phenomenon // Journal for the Theory of Social Behaviour. – 2010. – Vol. 40, No. 4. – P. 410–434.

12. Bringle R.G., Hatcher J.A. Implementing Service Learning in Higher Education // The Journal of Higher Education. – 1996. – Vol. 67, No. 2. – P. 221–239.

13. Eyler J., Giles D.E. Jr. Where's the Learning in Service-Learning? – San Francisco: Jossey-Bass, 1999. – 315 p.

14. Vaughan A.K., Carbonneau K.J. A Meta-Analysis of Collegiate Service-Learning Teaching Strategies // Journal of the Scholarship of Teaching and Learning. – 2026. – Vol. 26, No. 1.

15. Hatcher J.A., Bringle R.G., Muthiah R. Designing Effective Reflection: What Matters to Service-Learning? // Michigan Journal of Community Service Learning. – 2004. – Vol. 11, No. 1. – P. 38–46.

16. Salam M., Awang Iskandar D.N., Ibrahim D.H.A., Farooq M.S. Service Learning in Higher Education: A Systematic Literature Review // Asia Pacific Education Review. – 2019. – Vol. 20, No. 4. – P. 573–593.

17. Tijsma G., Hilverda F., Scheffelaar A. va boshq. Becoming Productive 21st Century Citizens ... // Educational Research. – 2020. – Vol. 62, No. 4. – P. 390–413.

18. Campus Compact. Center for Community Engagement Resource Guide: service- learning definitions, community partnership and risk-management resources. – 2011.

19. United Nations Volunteers (UNV). UNV Guidance Note: Establishing a Youth Volunteer Scheme. – 4 November 2014.

20. United Nations Volunteers (UNV). State of the World's Volunteerism Report 2026. – UNV Knowledge Portal, 2025/2026.