Keywords
metakognitiv ko‘nikmalar
bo‘shlang‘ich ta’lim
o‘z-o‘zini boshqarish
o‘yin asosidagi ta’lim
reflektiv fikrlash
pedagogik metodika
o‘quv faoliyati.
How to Cite
Abstract
Mazkur maqolada gamifikatsiya texnologiyalari asosida bo‘shlang‘ich sinf o‘quvchilarida metakognitiv ko‘nikmalarni rivojlantirish muammosi ilmiy-pedagogik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy bo‘shlang‘ich ta’limda o‘quvchilarning o‘z bilish faoliyatini anglash, rejalashtirish va nazorat qilish ko‘nikmalari yetarli darajada shakllanmaganligi, shuningdek an’anaviy o‘qitish metodlarining bolalar yosh xususiyatlariga to‘liq mos kelmasligi bilan izohlanadi. Tadqiqot maqsadi gamifikatsiya vositalari asosida bo‘shlang‘ich sinf o‘quvchilarida metakognitiv ko‘nikmalarni rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari va metodik mexanizmlarini ilmiy asoslashdan iborat. Metodologik jihatdan nazariy tahlil, qiyosiy-tarixiy tahlil, tizimli yondashuv va kontent-tahlil metodlaridan foydalanilgan.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi “O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5712-son Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-maydagi “2022—2026-yillarda xalq ta’limini rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-134-son Farmoni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 2-iyuldagi “Maktabgacha va maktab ta’limi sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF- 98-son Farmoni.
4. Flavell J.H. Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive- developmental inquiry // American Psychologist. — 1979. — Vol. 34, №10. — P. 906-911.
5. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
6. Piaget J. The Origins of Intelligence in Children. — New York: International Universities Press, 1952.
7. Zimmerman B.J. Becoming a self-regulated learner: An overview // Theory Into Practice. — 2002. — Vol. 41, №2. — P. 64-70.
8. Annevirta T., Vauras M. Metacognitive knowledge in primary grades: A longitudinal study // European Journal of Psychology of Education. — 2001. — Vol. 16, №2. — P. 257- 282.
9. Sodikova D. The structure of metacognitive activity in modern education // Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika. — 2026. — Vol. 4, №6/S. — P. 263-268.
10. Nazarova D. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ekologik ta’lim-tarbiya orqali metakognitiv ko‘nikmalarini shakllantirish texnologiyalari // NamDU ilmiy jurnali. — 2026.
11. Alanazarova Sh.A., Artiqbaeva M.J. Kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning aqliy qobiliyatining psixologik xususiyatlari. — 2025.
12. Deterding S., Dixon D., Khaled R., Nacke L. From game design elements to gamefulness: defining “gamification” // Proceedings of the 15th International Academic MindTrek Conference. — 2011. — P. 9-15.
13. Kapp K.M. The Gamification of Learning and Instruction: Game-based Methods and Strategies for Training and Education. — San Francisco: Pfeiffer, 2012.
14. Csikszentmihalyi M. Beyond Boredom and Anxiety: Experiencing Flow in Work and Play. — San Francisco: Jossey-Bass, 1975.
15. Deci E.L., Ryan R.M. Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. — New York: Plenum Press, 1985.
16. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining bilish motivasiyasini geymifikasiyadan foydalanish orqali rivojlantirish // O‘zMU jurnali.
17. Zarimbetova G.K. Gamification as a New Way of Learning with the Potential of Creativity // Ajiniyoz nomidagi NDPI ilmiy jurnali. — 2023.
18. Kamalova G. Geymifikatsiya: o‘yin va ta’lim o‘rtasidagi psixologik ko‘prik // Ajiniyoz nomidagi NDPI ilmiy jurnali. — 2025.
19. Saidova Z.R. Informatika va axborot texnologiyalarini o‘qitishda gamefikatsiyadan foydalanish afzalliklari // Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. — Toshkent, 2023. — B. 507.
20. Werbach K., Hunter D. For the Win: How Game Thinking Can Revolutionize Your Business. — Philadelphia: Wharton Digital Press, 2012.