Abstract
Maqolada inklyuziv fizika ta’limining o‘quv-metodik ta’minoti, raqamli infratuzilmasi va diagnostik mezonlari nazariy-qiyosiy tahlil qilinadi. Milliy me’yoriy hujjatlar, ta’limning universal dizayni, raqamli foydalanish qulayligi va pedagogik baholashga oid manbalar asosida uch blokli tahlil matritsasi taklif etiladi. O‘quv sharoitlarining yaroqliligi bilan fizik bilim va ko‘nikmalarni baholash ajratiladi. Om qonuniga oid namunaviy topshiriqda muqobil taqdimot, o‘quv maqsadini saqlash va mezonli baholashning bog‘liqligi yoritiladi. Diagnostik rubrika dastlabki metodik vosita bo‘lib, uning validligi va baholovchilar kelishuvi kelgusi sinovlarda tekshirilishi lozim.References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 23.09.2020, O‘RQ-637-son. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/-5013007.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim berishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori. 12.10.2021, 638-son. – https://lex.uz/docs/-5679836.
3. Qodirova F.U., Pulatova D.A. Inklyuziv ta’lim: nazariya va metodika: darslik. – Chirchiq, 2022. – Elektron nusxa: devedu.uz.
4. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2020: Inclusion and Education: All Means All. – Paris: UNESCO, 2020.
5. CAST. Universal Design for Learning Guidelines. Version 3.0. – 2024. – https://udlguidelines.cast.org/.
6. Scanlon E., Schreffler J., James W., Vasquez E., Chini J.J. Postsecondary physics curricula and Universal Design for Learning: Planning for diverse learners // Physical Review Physics Education Research. – 2018. – Vol. 14, No. 2. – 020101. – DOI: 10.1103/PhysRevPhysEducRes.14.020101.
7. Holt M., Gillen D., Nandlall S.D. et al. Making Physics Courses Accessible for Blind Students: Strategies for Course Administration, Class Meetings, and Course Materials // The Physics Teacher. – 2019. – Vol. 57, No. 2. – P. 94–98. – DOI: 10.1119/1.5088469.
8. Dounas-Frazer D.R., Gillen D., Herne C.M. et al. Increase Investment in Accessible Physics Labs: A Call to Action for the Physics Education Community. – Hisobot, 2021; arXiv nusxasi, 2022. – arXiv:2202.00816.
9. Scanlon E., Taylor Z.W., Raible J., Bates J., Chini J.J. Physics webpages create barriers to participation for people with disabilities: five common web accessibility errors and possible solutions // International Journal of STEM Education. – 2021. – Vol. 8. – Article 25. – DOI: 10.1186/s40594-021-00282-3.
10. World Wide Web Consortium. Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2. – W3C Recommendation, 12.12.2024. – https://www.w3.org/TR/WCAG22/.
11. CAST. Get Started with the CITES Framework [Elektron resurs]. – Center on Inclusive Technology & Education Systems. – https://cites.cast.org/get-started/cites-framework/.
12. Алехина С.В., Мельник Ю.В., Самсонова Е.В., Шеманов А.Ю. Экспертная оценка параметров инклюзивного процесса в образовании // Клиническая и специальная психология. – 2020. – Т. 9, № 2. – С. 62–78. – DOI: 10.17759/cpse.2020090203.
13. American Educational Research Association; American Psychological Association; National Council on Measurement in Education. Standards for Educational and Psychological Testing. – Washington, DC: AERA, 2014.
14. Docktor J.L., Dornfeld J., Frodermann E. et al. Assessing student written problem solutions: A problem-solving rubric with application to introductory physics // Physical Review Physics Education Research. – 2016. – Vol. 12, No. 1. – 010130. – DOI: 10.1103/PhysRevPhysEducRes.12.010130.