Abstract
Maqolada maktab direktorlarining refleksiv boshqaruv ko‘nikmalarini sinergetik yondashuv asosida rivojlantirishning nazariy-metodologik va amaliy jihatlari tahlil qilindi. Refleksiv boshqaruv rahbarning o‘z boshqaruv qarorlari, hatti-harakatlari va natijalarini tizimli tahlil qilishi, manfaatdor tomonlardan olinadigan qayta aloqani talqin etishi hamda keyingi faoliyatini korreksiya qilishi bilan izohlandi. Shuningdek, sinergetik yondashuv esa maktabni ochiq, murakkab va o‘zini-o‘zi rivojlantiruvchi ijtimoiy-pedagogik tizim sifatida ko‘rib, refleksiyani boshqaruvning alohida yakuniy amali emas, balki diagnostika, hamkorlik, qaror qabul qilish, qayta aloqa va monitoringni bog‘lovchi uzluksiz mexanizm sifatida talqin etishga imkon berishini ifoda etadi.References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637, 23.09.2020 2.Qurbanov, Sh., Seytxalilov, E. Ta’lim menejmenti asoslari. Toshkent, 2019.
3. Odiljanova, G. I. Umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlarida pedagogik jarayonlarni tashkil etish va boshqarishga refleksiv yondashuv texnologiyasini joriy etish va takomillashtirishga oid tajriba-sinov ishlari natijalari va samaradorlik ko‘rsatkichlari. “Ta’lim va taraqqiyot” ilmiy-uslubiy jurnali, 2025, 5-son.
4. Yusupova, D. F. Maktab direktorlarining boshqaruv ko‘nikmalarini sinergetik yondashuv asosida rivojlantirishning ilmiy-nazariy asoslari. “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali, 2025, 3(3), 8–11. DOI: 10.5281/zenodo.15140868.
5. Yusupova, D. F. Maktab direktorlarining boshqaruv ko‘nikmalarini sinergetik yondashuv asosida rivojlantirishning kompetensiyaviy talablari. Conference paper,
2025. DOI: 10.5281/zenodo.15643108.
6. Yusupova, D. F. Maktab direktorlarining sinergetik yondashuv asosida boshqaruv ko‘nikmalarini rivojlantirishning obyektiv va subyektiv omillari. Ta’limda istiqbolli izlanishlar xalqaro ilmiy-metodik jurnal, 2026, 8-son, 1-qism, 403–406.
7. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2024/5: Leadership in education: Lead for learning. Paris: UNESCO, 2024.
8. UNESCO. Leadership in education: Lead for learning. 2024/5 GEM Report, Leadership in education chapter. Paris: UNESCO, 2024.
9. OECD. Results from TALIS 2024 – Country Notes: Uzbekistan. Paris: OECD Publishing, 2025.
10. Haken, H. Synergetics: An Introduction. Nonequilibrium Phase Transitions and Self-Organization in Physics, Chemistry and Biology. 3rd ed. Berlin: Springer-Verlag, 1983.
11. Prigogine, I., Stengers, I. Order Out of Chaos: Man’s New Dialogue with Nature. New York: Bantam Books, 1984.
12. Schön, D. A. The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action. New York: Basic Books, 1983.
13. Senge, P. M. The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. New York: Doubleday/Currency, 1990. 14.Fullan, M. The New Meaning of Educational Change. 5th ed. New York: Teachers College Press, 2016.
