Abstract
Mazkur maqolada Mendeleyev davriy jadvalining III–V guruh elementlarini STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) yondashuvi hamda fanlararo integratsiya asosida o‘qitishning nazariy-metodik asoslari tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi kimyo ta’limida o‘quvchilarning elementlarning davriy xossalari, atom tuzilishi, kimyoviy bog‘lanishlar, fizik-kimyoviy xususiyatlar va amaliy qo‘llanilishiga oid bilimlarini integrallashgan ta’lim texnologiyalari orqali rivojlantirish imkoniyatlarini aniqlashdan iborat. III–V guruh elementlarini o‘rganishda kimyo fanini fizika, matematika, biologiya, informatika, muhandislik va texnologiya fanlari bilan uzviy bog‘lash o‘quvchilarning ilmiy-tadqiqotchilik, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, modellashtirish, hisoblash va amaliy yechim ishlab chiqish kompetensiyalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Maqolada STEM yondashuvining didaktik imkoniyatlari, fanlararo integratsiyaning mazmuni, pedagogik shart-sharoitlari, laboratoriya va loyiha faoliyatidan foydalanish metodikasi tahlil qilinadi. Shuningdek, III–V guruh elementlarini o‘qitishda real hayotiy muammolar, raqamli texnologiyalar, tajribaviy topshiriqlar va muhandislik loyihalaridan foydalanishning ta’lim samaradorligiga ta’siri asoslanadi. Tadqiqot natijalari kimyo ta’limining amaliy yo‘nalishini kuchaytirish, o‘quvchilarning fanlararo bilimlarini rivojlantirish va zamonaviy kompetensiyalarga asoslangan ta’lim muhitini yaratish uchun metodik asos bo‘lib xizmat qiladi.References
1. Bybee, R. W. (2013). The case for STEM education: Challenges and opportunities. NSTA Press.
2. DeBoer, G. E. (2000). Scientific literacy: Another look at its historical and contemporary meanings and its relationship to science education reform. Journal of Research in Science Teaching, 37(6), 582–601. https://doi.org/10.1002/1098-2736
3. Honey, M., Pearson, G., & Schweingruber, H. (Eds.). (2014). STEM integration in K–12 education: Status, prospects, and an agenda for research. National Academies Press. https://doi.org/10.17226/18612
4. Kelley, T. R., & Knowles, J. G. (2016). A conceptual framework for integrated STEM education. International Journal of STEM Education, 3, Article 11. https://doi.org/10.1186/s40594-016-0046-z
5. National Research Council. (2012). A framework for K–12 science education: Practices, crosscutting concepts, and core ideas. The National Academies Press. https://doi.org/10.17226/13165
6. National Research Council. (2013). Next generation science standards: For states, by states. The National Academies Press.
7. Osborne, J., & Dillon, J. (2008). Science education in Europe: Critical reflections. The Nuffield Foundation.
8. Sanders, M. (2009). STEM, STEM education, STEMmania. The Technology Teacher, 68(4), 20–26.
9. Talanquer, V. (2011). Macro, submicro, and symbolic: The many faces of the chemistry “triplet.” International Journal of Science Education, 33(2), 179–195. https://doi.org/10.1080/09500690903386435
10. Wang, H.-H., Moore, T. J., Roehrig, G. H., & Park, M. S. (2011). STEM integration: Teacher perceptions and practice. Journal of Pre-College Engineering Education Research, 1(2), 1–13. https://doi.org/10.5703/1288284314636
