DISKURSIV HOKIMIYATNI QAYTA KONSTRUKSIYA QILISH: XITOYNING BUTUNJAHON MADANIY MEROSINI TARJIMA QILISH UCHUN UCH TOMONLAMA ANALITIK MODEL
PDF

Keywords

Diskursiv konstruksiya paradigmasi
Butunjahon madaniy merosi
tarjimashunoslik
narrativ uyg‘unlashtirish
global madaniy boshqaruv
bilimlar tizimini shakllantirish.

How to Cite

DISKURSIV HOKIMIYATNI QAYTA KONSTRUKSIYA QILISH: XITOYNING BUTUNJAHON MADANIY MEROSINI TARJIMA QILISH UCHUN UCH TOMONLAMA ANALITIK MODEL. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(9), 2670-2680. https://doi.org/10.70728/a.series.ijt.v08.i09.066

Abstract

Butunjahon madaniy merosi global madaniy boshqaruv tizimida tobora muhim ahamiyat kasb etib borayotgan bir sharoitda, tarjima meros haqidagi narrativlarni xalqaro miqyosda shakllantirish, tarqatish va legitimlashtirishning muhim mexanizmiga aylandi. Mavjud yondashuvlar, asosan, lingvistik aniqlikni ustuvor qo‘yuvchi ekvivalentlikka yo‘naltirilgan paradigmalarga tayanadi. Biroq bunday yondashuvlar falsafiy, diniy va ramziy mazmun bilan zich singdirilgan matnlarda madaniyatga xos, chuqur ildiz otgan ma’nolarni ifodalashda ko‘pincha yetarli samara bermaydi. Mazkur tadqiqot tarjimani neytral lingvistik uzatish jarayoni sifatida emas, balki diskursiv konstruksiya jarayoni sifatida qayta konseptuallashtiradi. Tarjima va meros tadqiqotlaridagi diskursiv burilish nazariyasiga tayangan holda, mazkur tadqiqot Diskursiv konstruksiya paradigmasini shakllantiradi hamda makrodarajadagi strategik narrativ uyg‘unlashtirish, mezodarajadagi madaniyatga xos birliklarning diskursiv qayta konstruksiyasi va mikrodarajadagi lingvistik barqarorlashtirishni qamrab oluvchi Uch tomonlama tahliliy modelni ishlab chiqadi.Mazkur modelni buddaviylik, daosizm va konfutsiychilik an’analarining sinteziga asoslangan Dazu qoya o‘ymakorliklariga tatbiq etish orqali olib borilgan tahlil samarali tarjima ushbu uch darajaning o‘zaro muvofiqlashgan holda ishlashiga tayanishini ko‘rsatadi. Tadqiqot madaniy yaxlitlikni xalqaro miqyosda anglashiluvchanlik bilan muvozanatlashtirish uchun tizimli tahliliy asosni taklif etadi.
PDF

References

1. Baker, M. (2006). Translation and Conflict: A Narrative Account. Routledge.

2. Baker, M. (2018). Reframing Conflict in Translation. Routledge.

3. Halliday, M. A. K. (1994). An Introduction to Functional Grammar. Edward Arnold.

4. Harrison, R. (2013). Heritage: Critical Approaches. Routledge.

5. Hu, K., & Xin, H. (2025). Construction of the knowledge system of Chinese translation studies: Connotation and path. Chinese Translators Journal, (3), 8–16.

6. Kress, G., & van Leeuwen, T. (2001). Multimodal Discourse: The Modes and Media of Contemporary Communication. Arnold.

7. Li, Y. (2018). Theory of National Language Capability. Commercial Press.

8. Nida, E. A. (1964). Toward a Science of Translating. E. J. Brill.

9. Smith, L. (2006). Uses of Heritage. Routledge.

10. UNESCO. (1999). Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. UNESCO World Heritage Centre.

11. Wang, J. (2016). Soft Power and the Globalization of Chinese Culture. Foreign Language Teaching and Research Press.

12. Waterton, E., & Watson, S. (2015). The Palgrave Handbook of Contemporary Heritage Research. Palgrave Macmillan.

13. Xin, H. (2020). World Cultural Heritage Translation and the Construction of Chinese Cultural Image. Zhejiang University Press.

14. Zhu, C. (2019). Global governance and the supranational translation program. Chinese Translators Journal, (1), 24–30.

15. Zhou, Z. (2024). Research on teaching design of Chinese World Cultural Heritage in international Chinese education: A case study of Dazu Stone Carvings. Master’s dissertation, Chongqing Jiaotong University.