Abstract
Mazkur maqolada Qadimgi Xorazm hududida mil.avv. VI–IV asrlarda shakllangan harbiy qurollar, ularning turlari, yasalish texnologiyasi va foydalanilgan xomashyolar tahlil qilinadi. Tadqiqotda arxeologik manbalar asosida temir, bronza va boshqa materiallardan tayyorlangan qilich, xanjar, nayza, o‘q uchlari, kamon hamda jangovar bolta kabi qurollarning konstruktiv xususiyatlari va funksional vazifalariga e’tibor qaratiladi. Shuningdek, qurolsozlikda temir metallurgiyasining rivojlanishi, metallni qizdirib bolg‘alash, shakl berish, charxlash va dastalash kabi texnologik jarayonlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada Qadimgi Xorazm harbiy qurollarining Ahamoniylar Eroni, Baqtriya, So‘g‘diyona va Orolbo‘yi hududlari bilan tipologik hamda texnologik jihatdan aloqadorligi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari mil.avv. VI–IV asrlarda Xorazmda qurolsozlik va harbiy madaniyat ancha rivojlanganini, uning shakllanishida mahalliy an’analar bilan bir qatorda qo‘shni hududlar bilan kechgan madaniy-iqtisodiy va harbiy aloqalar ham muhim o‘rin tutganini ko‘rsatadi.References
1. Burnouf E. Commentarie surle Yasna. Paris, 1873. C. CVIII; Sachau Ed Zur Geschichte und xronologie von Khwarizm//Sitzungsberichte der philosophishen Classe der kais. Akademic der Nissenschaften. Wien. 1873.-P.473; Geiger W.Op. sit. S.29; TomaschekW.Chorasmiya//Pauts Real Encyclopaedie derklassischen Altertumswisseschaft. Bd.3 Stuttgart, 1984. P.2406
2. Lerch P. Khiva oder Kharezm. Seine historischen und geographischer Verhdltnisse. St.-Pbg, 873. P.447; Kiepert H. Lerhbuch der alten Geographie. Berlin, 1878. S.60; MacKenzie D.M Chorasmian language and literature// The Cambrige History of Iran. Vol.3(2). 1983. P.1244.
3. Боголюбов М. Древнеперсидские етимологии //Древний мир (Сборник статей академику Б.В. Струве). М..1962.С.370.
4. Рапопорт Ю.А. Краткий очерк истории Хорезма в древности // Приаралье в древности и средневековье. М., 1998. С. 28.
5. Толстов С.П. Древний Хорезм. М..1948
6. Дандамаев М.А. Иран при иервых Ахеменидах. М. 1963. С.80.
7. Воробьёва М.Г. Дингильджа. Усадьбы – I тыс-я до. н.э в древнем Хорезме.- М., Наука, 1979.
8. Мамбетуллаев М. История и культура южного Хорезма античной эпохи (города и поселения в IV в. до н.э.- IV в. н.э.).// Автореф. док.дисс. – Т., 1994.
9. Асқаров А. Ўрта Осиёнинг қадимги давр хусусиятлари.- Т., //ЎИФ, №6.1994.
10. Беленицкий А.М., Бентович И.Б., Большоков О.А. Средневековыйгород Средней Азии.- М.-Л., Наука, 1973.
11. Гертман А. Н. Строительная техника древнего Хорезма. Автореф.кан.дисс.- М., 1989.
12. Лапиров-Скобло М.С., Неразик Е.Е. Раскопки Барактама-1 в 1956. //МХЭ, №
13. - М., Наука, 1959.
14. Рапопорт Ю.А., Вишневская О.А. Городище Кюзелигир. // ВДИ, № 2.-М., Наука, 1997.