Abstract
Mazkur maqolada suv resurslari cheklangan sharoitda qishloq xo‘jaligi ekinlarini sug‘orish rejimini optimallashtirishning tuproq unumdorligi, hosildorlik va suvdan foydalanish samaradorligiga ta’siri ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilingan. Suv tanqisligi sharoitida an’anaviy, to‘liq sug‘orish rejimidan foydalanish suv resurslarining samarasiz sarflanishiga olib kelishi mumkin. Shu sababli defitsit sug‘orish, tartibga solingan defitsit sug‘orish, sug‘orish muddatlarini fenologik bosqichlarga moslashtirish hamda tuproq namligini monitoring qilish muhim agrotexnik tadbirlar sifatida qaraladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, suv tanqisligini o‘simlikning suvga eng kam sezgir rivojlanish davrlariga to‘g‘ri keladigan tarzda rejalashtirish hosilning keskin kamayishini cheklash va suv mahsuldorligini oshirish imkonini beradi. Shu bilan birga, sug‘orish me’yorini haddan tashqari kamaytirish tuproqdagi namlik tanqisligini kuchaytirib, oziqa elementlarining o‘zlashtirilishi, mikrobiologik jarayonlar va yakuniy hosildorlikka salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Maqolada sug‘orish rejimini optimallashtirishning asosiy mezonlari, tuproq unumdorligi bilan bog‘liq jihatlari hamda hosildorlik va suvdan foydalanish samaradorligi o‘rtasidagi munosabatlar yoritilgan.References
1. Steduto P., Hsiao T.C., Fereres E., Raes D. Crop Yield Response to Water. FAO Irrigation and Drainage Paper 66. – Rome: FAO, 2012. – 500 p.
2. Kirda C., Kanber R. Crop response to deficit irrigation // Deficit Irrigation Practices. – Rome: FAO, 1999.
3. Moutonnet P. Yield response factors of field crops to deficit irrigation // Deficit Irrigation Practices. – Rome: FAO, 1999.
4. Yu L., Zhao X., Gao X., Siddique K.H.M. Improving/maintaining water-use efficiency and yield of wheat by deficit irrigation: A global meta-analysis // Agricultural Water Management. – 2020. – Vol. 228. – Article 105906. – DOI: 10.1016/j.agwat.2019.105906.
5. Tura L.E., Tolossa T.T. Systematic review: Effect of Irrigation Water Quality and Deficit Irrigation on Crop Yield and Water Use efficiency // Turkish Journal of Agriculture – Food Science and Technology. – 2020. – Vol. 8, No. 5. – P. 1201–1210.
6. Chai Q., Gan Y., Zhao C. et al. Regulated deficit irrigation for crop production under drought stress: A review // Agronomy for Sustainable Development. – 2016. – Vol. 36. – Article 3. – DOI: 10.1007/s13593-015-0338-6.
7. Amare D.G., Abebe Z.K. Effect of Deficit Irrigation under Different Crop on Crop Productivity and Water Use Efficiency – A Review // Journal of Engineering Research and Reports. – 2020. – Vol. 18, No. 2. – P. 30–37. – DOI: 10.9734/jerr/2020/v18i217204.