Abstract
Ushbu tadqiqotda Navoiy viloyatining Navbahor konidan olingan dolomit namunalarini nitrat kislota yordamida parchalash orqali magniy ajratib olish jarayonini o‘rganish natijalari keltirilgan. Tadqiqotlarda dolomitni laboratoriya miqyosida qayta ishlash turli konsentratsiyali (30-55%) nitrat kislota eritmalarida, shuningdek, kislota sarfi stexiometrik talabga nisbatan 50-140% bo‘lganda amalga oshirildi. Olingan reaksion aralashmalarning tarkibi kompleks analitik usullar yordamida tahlil qilinib, kalsiy va magniy oksidlarining umumiy va suvda eruvchan shakllari hamda dekarbonizatsiya darajasi aniqlandi. Tajriba natijalariga ko‘ra, 35-40% konsentratsiyali nitrat kislota dolomitning barqaror parchalanishini ta’minlaydi, stexiometrik me’yordan 110-120% kislota sarflanganda esa magniy birikmalarining suvda eruvchan shakllarga aylanishi 90-95% ga yetadi. Ushbu sharoitlar optimal deb baholandi, chunki ular reaksion aralashmaning texnologik ishlov berish xususiyatlarini ham saqlab qoladi.References
1. Hauryliuk A. N., Dormeshkin O. B., Cherches G. K. Physico-chemical features of acid decomposition of dolomite //Proceedings of the National Academy of Sciences of Belarus, Chemical Series. – 2021. – Т. 57. – №. 1. – С. 109-118.
2. Гаврилюк А. Н., Дормешкин О. Б., Черчес Г. Х. Физико-химические особенности кислотного разложения доломита //Известия Национальной академии наук Беларуси. Серия химических наук. – 2021. – Т. 57. – №. 1. – С. 109-118.
3. Яковлев В. В., Хацринов А. И. Термическое исследование и анализ кинетики процесса разложения доломитов //Вестник Технологического университета. – 2019. – Т. 22. – №. 4. – С. 28-31.
4. Дормешкин О. Б. и др. Получение водорастворимого удобрения-сульфата магния из доломита //Труды БГТУ.№
3. Химия и технология неорганических веществ. – 2016. – №. 3 (185). – С. 60-68.
5. Хамракулов З. А. Хлорат кальций-магниевый дефолиант на основе доломита //International scientific review. – 2016. – №. 4 (14). – С. 52-54.
6. Ikhtiyarova, Gulnora, Akhtam Khaydarov, and Alisher Gafforov. "Methods for obtaining chitin and using chitosan as an intensifier for dying and printing of blended fabrics with water-soluble dyes." AIP Conference Proceedings. Vol.
2969. No.
1. AIP Publishing LLC, 2024.
7. Михлиев О. А., Мирзакулов Х. Ч., Ёрбобаев Р. Ч. Изучение реологических свойств и скорости фильтрации пульпи образующихся при разложении доломита //Universum: технические науки. – 2024. – Т. 5. – №. 6 (123). – С. 10-15.
