Abstract
Maqolada O‘zbekiston florasida tarqalgan Takhtajaniantha tau-saghyz o‘simligining yer ustki qismining fitokimyoviy tahlili amalga oshirilgan. Suvda eruvchan vitaminlar va fenol birikmalarni yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (HPLC) yordamida aniqlangan. Natijalar o‘simlik tarkibida vitaminlar va fenol birikmalar mavjudligini ko‘rsatib, turdan dorivor o‘simlik sifatida foydalanish mumkinligini tasdiqladi. Xususan, bir qator vitaminlar va fenol birikmalar nisbatan yuqori konsentratsiyalarda aniqlanib, o‘simlikning biologik faolligini ko‘rsatadi. Nisbatan yuqori vitamin miqdori esa dorivor xususiyatlarini baholash uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu natijalar mazkur turning farmakologik va dorivor salohiyatini ilmiy asoslab beradi.References
1. Камелин Р.В., Тагаев И.У. Обзор видов рода Scorzonera L. Бот.журнал. Т.71, №12, 1986. с.1672-1682.
2. Набиев М.М. Растительность пестрасветных толщ бассейна р.Майли-сая.-Тр. ин-те бот. АНУзССР, 1959, вып. 5, с.197-308.
3. Nuridinov D.Sh., Tagaev I.U. Takhtajaniantha tau-saghyz (Lipsch. & G.G.Bosse) Zaika, Sukhor. & N.Kilian turi., NamDU, 1-Xalqaro konferentsiya. 24-25 may, 2024 yil. b. 477-479.
4. Khaydarova D.R. Lamiaceae obtaining medicinal food additives from certain types of herbs. authorps abstract of sci-entific paper, PhD. - Andijan. 2022. – 46 p.
5. Raximova X.R., Ibragimov A.A. FIZIKO-XIMICHESKIY ANALIZ KOMPONENTOV phlomoides canescens // Universum: ximiya i biologiya: elektron. nauchn. jurn. 2021. 11(89).
6. Khaidarova D.R., Abdullaev Sh.V., Siddikov G.U. The component composition of extracts from ph. Speciosa, ph. Isochila growing in Uzbekistan // Universum: chemistry and biology:
7. Гончарова Т.А. Энциклопедия лекарственных растений. Лечение травами.// М: Изд. Дом МСП. 2004. Т.1 С.118-119.
8. Тараховский Ю.С., Ким Ю.А., Абдрасилов Б.С., Музафаров Е.Н. Флавоноиды: биохимия, биофизика, медицина. Пущино: Synchrobook. 2013. С 310.
9. Гудвин Т. Введение в биохимию растений. 1986. Vol. 2. P. 167-202.
10. Соколов С.Я. Фитотерапия и фитофармакология: Руководство для врачей.М.: Медицинское информационное агентство, 2000. С. 611-754
11. Zaika, M. A., Sukhorukov, A. P., & Kilian, N. (2020). "Scorzonera sensu lato (Asteraceae, Cichorieae) – taxonomic reorganization in the light of new molecular phylogenetic morphological data." PhytoKeys, 1–85. https://doi.org/10.3897/phytokeys.137.46544
12. Lebiedzińska, A., & Szefer, P. (2006). "Vitamins B in medicinal and cosmetic plants." Symmetry, 12(4), 45-52. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2004.11.054