Abstract
Ushbu maqolada sanoat oqova suvlarini simob ionlaridan tozalash uchun kraxmal tiokarbamatni limon kislotasi bilan modifikatsiyalash asosida olingan KrTK–LK polifunksional sorbentlarining ekologik va sorbsion samaradorligi tadqiq etildi. Sorbentlarning fizik-kimyoviy xossalari, FTIR spektrlari, mexanik barqarorligi hamda Hg²⁺ ionlariga nisbatan adsorbsion faolligi baholandi. Turli massa nisbatlarida tayyorlangan KrTK–LK namunalarining tozalash ko‘rsatkichlari o‘zaro taqqoslandi. Eng yuqori natija KrTK–LK (1:3) sorbentida kuzatilib, simob ionlarini ajratish samaradorligi 95,9 foizni tashkil etdi. Mazkur sorbent dinamik sharoitda yuqori barqarorlik va selektivlik namoyon qildi. Olingan natijalar KrTK–LK sorbentlaridan sanoat oqova suvlarini chuqur tozalashda samarali ekologik material sifatida foydalanish mumkinligini ko‘rsatdi. Bu esa suv resurslarini muhofaza qilishda amaliy ahamiyatga ega.References
1.Ministry of Ecology, Environmental Protection and Climate Change of the Republic of Uzbekistan. National State of the Environment Report: Uzbekistan. International Institute for Sustainable Development (IISD), 2023. 2.Fornasaro S., Ghezzi L., Shukurov N., Petrov M., Petrini R. Water quality and dissolved load in the Chirchik and Akhangaran river basins (Uzbekistan, Central Asia) // Environmental Monitoring and Assessment. – 2024. – Vol. 196. – Article
854. DOI: 10.1007/s10661-024-13014-1. 3.Fornasaro S., Ghezzi L., Arrighi S., Shukurov N., Petrov M., Tomei A., Petrini R. Geochemistry and risk assessment of potentially toxic elements in surface river sediments (Chirchik-Akhangaran basin, Uzbekistan) // Environmental Geochemistry and Health. – 2025. – Vol. 47. – Article
127. DOI: 10.1007/s10653-025-02441-9. 4.Gapporov K., Kulmatov R., Opp C. Assessment of quantity and quality indicators of water resources in the Zarafshan river basin (within the territory of Uzbekistan) // E3S Web of Conferences. – 2025. – Vol. 623. – Article
01010. DOI: 10.1051/e3sconf/202562301010. 5.Kodirov O., Shukurov N. Heavy Metal Distribution in Soils near the Almalyk Mining and Smelting Industrial Area, Uzbekistan // Acta Geologica Sinica – English Edition. – 2009. – Vol. 83, No. 5. – P. 985–990. DOI: 10.1111/j.1755-6724.2009.00127.x. 6.Shukurov N., Kodirov O., Peitzsch M., Kersten M., Pen-Mouratov S., Steinberger Y. Coupling geochemical, mineralogical and microbiological approaches to assess the health of contaminated soil around the Almalyk mining and smelter complex, Uzbekistan // Science of the Total Environment. – 2014. – Vol. 476–477. – P. 447–459. DOI: 10.1016/j.scitotenv.2014.01.031. 7.United Nations Economic Commission for Europe (UNECE). Fourth Environmental Performance Review of Uzbekistan. – Geneva: United Nations Economic Commission for Europe, 2026.