Abstract
2025 va 2026-yillarning may-iyun oylarida Kosonsoy daryosining Namangan viloyatidagi o‘rta oqimidan yig‘ilgan baliqlar taksonomik jihatdan tahlil qilindi. Namunalar mayda to‘r bilan tutildi, morfologik belgilariga ko‘ra aniqlandi va ilmiy nomlari zamonaviy tasnif bilan solishtirildi. Tadqiqotda 3 turkum, 5 oila va 6 urug‘ga mansub 6 tur qayd etildi: Schizothorax eurystomus, Gobio lepidolaemus, Iskandaria kuschakewitschi, Triplophysa strauchii, Rhinogobius cf. lindbergi va Glyptosternon oschanini. To‘rt tur (66,7%) Cypriniformes turkumiga mansub. Rhinogobius namunalarining turga mansubligi qo‘shimcha tekshiruvni talab qiladi. Natijalar Kosonsoyning o‘rta oqimidagi baliqlar tarkibiga doir dastlabki ma’lumot bo‘lib, butun daryo bo‘yicha xulosa chiqarish uchun qo‘shimcha mavsumiy va hududiy kuzatuvlar zarur.References
1. Su, G., Logez, M., Xu, J., Tao, S., Villéger, S., & Brosse, S. (2021). Human impacts on global freshwater fish biodiversity. Science, 371(6531), 835–838. https://doi.org/10.1126/science.abd3369
2. Qian, M.-M., Wang, Z.-Y., Zhou, Q., Wang, J., Shao, Y., Qiao, Q., Fan, J.-T., & Yan, Z.-G. (2023). Environmental DNA unveiling the fish community structure and diversity features in the Yangtze River basin. Environmental Research, 239, 117198. https://doi.org/10.1016/j.envres.2023.117198
3. Sideleva, V.G. (2021). A review of sculpins (Cottoidei) of Middle Asia with a revalidation of the species Cottus jaxartensis and description of a new species Cottus nudus sp. nova. Journal of Ichthyology, 61, 327–338. https://doi.org/10.1134/S0032945221030115
4. Mirabdullayev, I.M., & Mullabayev, N.R. (2020). Ichthyofauna of Uzbekistan: taxonomic composition and current state. Uzbek Biological Journal, 5, 43–49.
5. Sheraliev, B., & Peng, Z. (2021). Triplophysa ferganaensis, a new loach species from Fergana Valley in Central Asia (Teleostei: Nemacheilidae). Journal of Fish Biology, 99, 807–817.
6. Sheraliev, B., Kayumova, Y., & Peng, Z. (2022). Triplophysa daryoae, a new nemacheilid loach species (Teleostei, Nemacheilidae) from the Syr Darya River basin, Central Asia. ZooKeys, 1125, 47–67. https://doi.org/10.3897/zookeys.1125.85431
7. Kamilov, B.G., Sobirov, J.J., Yuldashov, M.A., Turayev, L.G., & Rakhmatova, S.K. (2022). Ichthyofauna of River Chirchik at Tashkent region, Uzbekistan. Egyptian Journal of Aquatic Biology & Fisheries, 26(5), 841–850. 8.Sheraliyev, B.M. (2024). Dukentsoy daryosi ixtiofaunasining hozirgi tur tarkibi. FarDU ilmiy xabarlari, 30(2), 343–346.
9. Raxmonov, M.M., Azamov, O.S., & Sheraliyev, B.M. (2024). Shohimardonsoy–Marg‘ilonsoy daryosi ixtiofaunasining (Teleostei: Actinopterygii) yangilangan turlar ro‘yxati va muhofaza maqomi. FarDU ilmiy xabarlari, 30(3), 371–376. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol30_iss3_2t/a409
10. Raxmonov, M.M., & Sheraliyev, B.M. (2025). Chortoqsoy daryosi ixtiofaunasi tur tarkibi haqida dastlabki tekshiruv natijalari. FarDU ilmiy xabarlari, 31(6), 212–216. https://doi.org/10.56292/SJFSU/vol31_iss6/a247
11. Ильин (1959). Kosonsoy daryosi gidrologik ko‘rsatkichlari keltirilgan asar. To‘liq bibliografik ma’lumot (muallif initsiallari, asar nomi, nashriyot, sahifa) asl nusxa asosida aniqlashtirilishi zarur.
12. Kottelat, M., & Freyhof, J. (2007). Handbook of European Freshwater Fishes. Cornol: Publications Kottelat. 646 p.
13. Fricke, R., Eschmeyer, W.N., & Van der Laan, R. (eds.) (2025). Eschmeyer’s Catalog of Fishes: Genera, Species, References. California Academy of Sciences. https://researcharchive.calacademy.org/research/ichthyology/catalog/fishcatmain.asp