Keywords
badiiy nasr
tarixiy shaxs nomi
antroponim
poetik onomastika
konnotatsiya
kinoya
intertekstuallik
tarixiy roman
tilning estetik vazifasi.
How to Cite
Abstract
Maqolada oʻzbek badiiy nasrida tarixiy shaxs nomlarining lingvopoetik vazifalari tadqiq etiladi. Lingvopoetikaning shakllanishi, tilning estetik vazifasi va badiiy matn tahliliga oid nazariy qarashlar umumlashtiriladi. Said Ahmad, Tohir Malik, Odil Yoqubov, Shahodat Isaxonova hamda Maqsud Shayxzoda asarlari misolida tarixiy antroponimlarning semantik-stilistik va pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Ularning mafkuraviy-polemik, ideallashtiruvchi-ramziy, didaktik, personajni ifodalash, tarixiy kolorit va xronotop yaratish vazifalarini bajarishi aniqlanadi. Shuningdek, tarixiy shaxs nomlarining konnotativ-baholovchi maʼno kasb etishi va madaniy xotirani faollashtiruvchi intertekstual belgi sifatida namoyon boʻlishi asoslanadi.References
1. Суперанская А.В. Общая теория имени собственного. – М.: Наука, 1973.
2. Бегматов Э. Ўзбек тили антропонимикаси. – Тошкент: Фан, 2013.
3. Фонякова О.И. Имя собственное в художественном тексте. – Л.: Изд-во ЛГУ, 1990.
4. Xudoyberdiyev E. Adabiyotshunoslikka kirish. – Toshkent: Iqtisod-moliya, 2007.
5. Аврорин В.А. Проблемы изучения функциональной стороны языка (к вопросу о предмете социолингвистики). – Л.: Наука, 1975.
6. Якобсон Р. Лингвистика и поэтика // Структурализм: «за» и «против». – М.: Прогресс, 1975. – С. 193–230.
7. Щерба Л.В. Избранные работы по русскому языку. – М.: Учпедгиз, 1957.
8. Пешковский А.М. Вопросы методики родного языка, лингвистики и стилистики. – М.; Л.: Госиздат, 1930.
9. Виноградов В.В. Проблемы русской стилистики. – М.: Высшая школа, 1981.
10. Тынянов Ю.Н. Проблема стихотворного языка. – Л.: Academia, 1924.
11. Delas D., Filliolet J. Linguistique et poétique. – Paris: Larousse, 1973.
12. Shomaqsudov A. Oʻzbek adabiy tilining rivojlanishida Hamza ijodining ahamiyati // Sharq yulduzi. – Toshkent, 1954. – № 3.
13. Дониёров Х., Мирзаев С. Сўз санъати. – Тошкент: Ғафур Ғулом, 1962.
14. Qilichev E. Badiiy tasvirning leksik vositalari. – Toshkent: Fan, 1982.
15. Umurqulov B. Poetik nutq leksikasi. – Toshkent: Fan, 1990.
16. Yoʻldoshev M. Badiiy matn lingvopoetikasi. – Toshkent: Fan, 2008.
17. Asadov T.H. Matn tilshunosligi: oʻquv qoʻllanma. – Buxoro: Durdona, 2023.
18. Ahmad S. Qorakoʻz Majnun: hikoyalar. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2013. – 232
19. Isaxonova Sh. Sulton Jaloliddin Manguberdi. – Toshkent: Sano-standart, 2018. – 328
20. Malik T. Falak. – Toshkent: Hilol nashriyot-matbaasi, 2017. – 622 b.
21. Shayxzoda M. Mirzo Ulugʻbek: tragediya. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2019. – 248 b.
22. Yoqubov O. Ulugʻbek xazinasi: roman. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2018. – 433