Abstract
Maqolada o‘zbek va ingliz tillarida Vatan bilan bog‘liq ma’no barqaror iboralar orqali qanday voqelanishi chog‘ishtirma usulda o‘rganiladi. Tadqiqotning maqsadi tug‘ilgan joy, mansublik, yangi makonga moslashish va himoya g‘oyalarini ifodalovchi frazemalarning obrazli asosi hamda matndagi vazifasini aniqlashdir. Material sifatida o‘zbek tilining ta’limiy korpusi va Cambridge Dictionaryda qayd etilgan sakkizta ibora, shuningdek ularning ommaviy matnlardagi tekshiriladigan qo‘llanishlari tanlandi. Metod sifatida kontekstual, semantik va qiyosiy funksional tahlil qo‘llandi; ibora lug‘atdagi shakli bilan real matndagi referenti alohida baholandi. Natijalarga ko‘ra, kindik qoni to‘kilgan va born and bred tug‘ilish hamda ulg‘ayish bilan bog‘liq mansublikni, tuprog‘i tortmoq va put down roots esa joy bilan aloqaning qarama-qarshi yo‘nalishlarini ifodalaydi. Ko‘z qorachig‘idek asramoq va jonini fido qilmoq kabi birliklarda asrash hamda fidoyilik kuchli baholanadi; ingliz tilida lay down one’s life for ham shunday vazifani faqat mos to‘ldiruvchi bilan bajaradi. Home away from home bir necha makonda o‘zini uyidagidek sezish imkonini ochadi. Xulosa shuki, Vatan ma’nosi har bir iborada tayyor holda mavjud bo‘lmaydi: u obraz, grammatik qurilish va qo‘llanish vaziyati kesishgan nuqtada yuzaga chiqadi. Tanlangan material miqyosida madaniy umumlashtirishlar ehtiyotkorlik bilan talqin qilinishi lozim.References
1. Abbey, N. (2025, March 5). Dear Suella: I was born in London and raised in Oxfordshire. What do you reckon – can I be English? The Guardian. https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/mar/05/suella-braverman-englishness-race-issues-politics-britain-minorities
2. Cambridge Dictionary. (n.d.-a). Born and bred. Cambridge University Press. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/born-and-bred
3. Cambridge Dictionary. (n.d.-b). Home away from home. Cambridge University Press. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/home-away-from-home
4. Cambridge Dictionary. (n.d.-c). Lay down your life for something. Cambridge University Press. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/lay-down-life-for
5. Cambridge Dictionary. (n.d.-d). Put down roots. Cambridge University Press. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/put-down-roots
6. de Cillia, R., Reisigl, M., & Wodak, R. (1999). The discursive construction of national identities. Discourse & Society, 10(2), 149–173. https://doi.org/10.1177/0957926599010002002
7. Hinchliffe, J. (2025, December 14). From Bosnia to Brisbane: What child refugee Jasmina Joldić learned about peace, hate and the fragility of society. The Guardian. https://www.theguardian.com/australia-news/2025/dec/14/jasmina-joldic-refugee-to-brisbane-bureaucrat
8. May, N. (2025, December 22). ‘Dan taught me to live for every moment’: French Bondi shooting victim, 27, honoured at Sydney memorial. The Guardian. https://www.theguardian.com/australia-news/2025/dec/22/dan-elkayam-bondi-terror-attack-victim-memorial-sydney-ntwnfb
9. Ministry of Justice. (2014, November 11). Final words of fallen heroes unearthed. GOV.UK. https://www.gov.uk/government/news/final-words-of-fallen-heroes-unearthed
10. Moon, R. (1998). Fixed expressions and idioms in English: A corpus-based approach. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198236146.001.0001
11. Muxammadaliyeva, Sh. M. (2026). O‘zbek tilidagi ramziy ma’noning antropotsentrik aspekti [Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori dissertatsiyasi avtoreferati, Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti]. https://tsuull.uz/sites/default/files/muxammadaliyeva_sh._avtoreferat.pdf
12. O‘zA. (2023, 12-sentabr). Vatan ko‘ngildadir, ko‘ngil vatanda. https://uza.uz/en/posts/vatan-kongildadir-kongil-vatanda_519296
13. O‘zA. (2026, 9-yanvar). Vatan – muqaddas, uni himoya qilish sharafli burchdir! https://uza.uz/oz/posts/vatan-muqaddas-uni-himoya-qilish-sharafli-burchdir_804976
14. O‘zbek tilining ta’limiy korpusi. (n.d.). Ibora lug‘ati: kindik; tortmoq; fido; ko‘z. https://uzschoolcorpara.uz/uz/Dictionary?q=kindik
