BADIIY TARJIMADA TOPONIMLARNING TARIXIY ETIMOLOGIK XUSUSIYATLARINI QAYTA IFODALASH
PDF

Keywords

toponim
tarixiy-etimologik mazmun
badiiy tarjima
transliteratsiya
transkripsiya
madaniy kod
tarjima strategiyasi
toponimik realiya
kompensatsiya.

How to Cite

BADIIY TARJIMADA TOPONIMLARNING TARIXIY ETIMOLOGIK XUSUSIYATLARINI QAYTA IFODALASH. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(9), 772-782. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.109

Abstract

ushbu maqolada badiiy tarjima jarayonida toponimlarning tarixiy- etimologik mazmunini qayta ifodalash muammosi lingvistik, tarjimashunoslik va madaniy- semiotik yondashuvlar kesishmasida tahlil qilinadi. Ishning asosiy maqsadi geografik nomning faqat referensial belgisi emas, balki tarixiy xotira, etnomadaniy kod, siyosiy tajriba va obrazlilikni birlashtiruvchi murakkab birlik ekanini asoslash hamda uni boshqa tilga ko‘chirishning izchil modelini taklif etishdan iborat. Material sifatida o‘zbek, rus va ingliz tillaridagi badiiy tarjima namunalari, toponimik lug‘atlar, tarixiy manbalar va parallel matnlar tanlandi. Qiyosiy, komponent tahlil, etimologik rekonstruksiya va kontekstual-pragmatik usullar qo‘llandi. Natijada toponim tarjimasida fonetik moslashtirish, transliteratsiya, izohli kompensatsiya va funksional almashtirish usullarining qo‘llanish shartlari aniqlanib, OAK maqolalari uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqildi.
PDF

References

1. Baker, M. (2018). In other words: A coursebook on translation (3rd ed.). Routledge.

2. Berg, L. D., & Vuolteenaho, J. (Eds.). (2018). Critical toponymies: The contested politics of place naming. Routledge.

3. House, J. (2015). Translation quality assessment: Past and present. Routledge.

4. Hanks, P. (Ed.). (2016). The Oxford dictionary of family names in Britain and Ireland. Oxford University Press.

5. Nord, C. (2018). Translating as a purposeful activity: Functionalist approaches explained (2nd ed.). Routledge.

6. Tent, J., & Blair, D. (2017). Motivations for naming: The development of a toponymic typology for Australian placenames. Names, 65(2), 67–89.

7. Venuti, L. (2018). The translator’s invisibility: A history of translation (3rd ed.). Routledge.

8. Zamyatin, K. (2021). The politics of place naming and linguistic landscapes. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 42(7), 601–616.