Abstract
Maqolada qarindosh tillar – turk va o‘zbek tillari – kontakti sharoitida grammatik interferensiya va transfer hodisalarining ilmiy talqini yoritilgan. Til kontaktlari nazariyasining shakllanish bosqichlari, interferensiya va yondosh tushunchalarni farqlash mezonlari tahlil qilinib, qarindosh tillar interferensiyasining asosiy qonuniyati – interferensiya xavfining qisman moslik zonasida cho‘qqiga chiqishi (“yaqinlik xatosi” fenomeni) asoslangan. Grammatik interferensiya turlarining morfologik va sintaktik darajalar bo‘yicha tasnifi hamda turk–o‘zbek materialidagi xavfli zonalari aniqlangan va ona tili darsliklariga qo‘yiladigan lingvodidaktik talablar shakllantirilgan.References
1. Corder, S. P. (1967). The significance of learners’ errors. International Review of Applied Linguistics in Language Teaching, 5(4), 161–170.
2. Corder, S. P. (1981). Error analysis and interlanguage. Oxford University Press.
3. Eberhard, D. M., Simons, G. F., & Fennig, C. D. (Eds.). (2025). Ethnologue: Languages of the world (28th ed.). SIL International. https://www.ethnologue.com
4. EF Education First. (2025). EF English Proficiency Index 2025. https://www.ef.com/epi/
5. Gass, S. M., & Selinker, L. (2008). Second language acquisition: An introductory course (3rd ed.). Routledge.
6. Haugen, E. (1953). The Norwegian language in America: A study in bilingual behavior. University of Pennsylvania Press.
7. James, C. (1998). Errors in language learning and use: Exploring error analysis. Longman.
8. Jarvis, S., & Pavlenko, A. (2008). Crosslinguistic influence in language and cognition. Routledge.
9. Johanson, L. (2002). Structural factors in Turkic language contacts. Curzon Press.
10. Kellerman, E. (1983). Now you see it, now you don’t. In S. Gass & L. Selinker (Eds.), Language transfer in language learning (pp. 112–134). Newbury House.
11. Lado, R. (1957). Linguistics across cultures: Applied linguistics for language teachers. University of Michigan Press.
12. Myers-Scotton, C. (2002). Contact linguistics: Bilingual encounters and grammatical outcomes. Oxford University Press.
13. Odlin, T. (1989). Language transfer: Cross-linguistic influence in language learning. Cambridge University Press; Ringbom, H. (2007). Cross-linguistic similarity in foreign language learning. Multilingual Matters.
14. Selinker, L. (1972). Interlanguage. International Review of Applied Linguistics in Language Teaching, 10(3), 209–231.
15. Thomason, S. G., & Kaufman, T. (1988). Language contact, creolization, and genetic linguistics. University of California Press.
16. Weinreich, U. (1953). Languages in contact: Findings and problems. Linguistic Circle of New York.
17. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-maydagi PQ-5117-son “O‘zbekiston Respublikasida chet tillarni o‘rganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz
18. Rahimqulova, M. A. (2026). Grammatik interferensiya va transfer hodisalarining nazariy-metodologik asoslari (turk va o‘zbek tillari misolida). Buxoro davlat pedagogika instituti.
19. Жлуктенко, Ю. А. (1974). Лингвистические аспекты двуязычия. Вища школа.
20. Мечковская, Н. Б. (2000). Социальная лингвистика (2-е изд.). Аспект Пресс.