“SADOQAT” KONSEPTI ISHTIROK ETGAN MATNLARDA TIL VA MADANIYAT O’RTASIDAGI MUNOSABATLAR
PDF

Keywords

“sadoqat” konsepti
loyalty concept
lingvokulturologiya
til va madaniyat
konseptosfera
milliy-madaniy semantika
lingvomadaniy birliklar
milliy mentalitet
qiyosiy tahlil
konseptual semantika.

How to Cite

“SADOQAT” KONSEPTI ISHTIROK ETGAN MATNLARDA TIL VA MADANIYAT O’RTASIDAGI MUNOSABATLAR. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(9), 361-369. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.049

Abstract

Til va madaniyat o‘rtasidagi munosabat masalasi zamonaviy tilshunoslikda fundamental muammolardan biri sifatida e’tirof etiladi. Ushbu maqolada mazkur munosabat “sadoqat” (ingliz tilida — “loyalty”) konsepti misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — o‘zbek va ingliz tillaridagi badiiy, diniy, ijtimoiy-institutsional hamda ommaviy axborot matnlari asosida “sadoqat” va “loyalty” konseptlarining kontekstual voqelanish xususiyatlarini aniqlash va qiyosiy tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotda qiyosiy-tipologik, kontekstual-semantik va lingvokulturologik tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, “sadoqat” konsepti o‘zbek madaniyatida jamoaviy, axloqiy va diniy qadriyatlar bilan chambarchas bog‘liq holda namoyon bo‘lsa, ingliz madaniyatida “loyalty” ko‘proq individual tanlov, institutsional va biznes konteksti bilan bog‘lanadi. Xulosa qilib aytganda, har ikki konsept ham baholovchi semantikaga ega bo‘lib, milliy mentalitet xususiyatlarini o‘zida aks ettiradi.
PDF

References

1. Humboldt W. von. Über die Verschiedenheit des menschlichen Sprachbaues und ihren Einfluss auf die geistige Entwicklung des Menschengeschlechts. – Berlin: Dümmler, 1836. – 56 S.

2. Sapir E. Language: An Introduction to the Study of Speech. – New York: Harcourt, Brace and Company, 1921. – 69 p.

3. Whorf B.L. Language, Thought and Reality: Selected Writings. – Cambridge, MA: MIT Press, 1956. – 278 p.

4. Wierzbicka A. Understanding Cultures through Their Key Words. – New York: Oxford University Press, 1997. – 41 p.

5. Hofstede G. Culture's Consequences: Comparing Values, Behaviors, Institutions and Organizations across Nations. – Thousand Oaks: Sage Publications, 2001. – 616 p.

6. London J. Love to Life and Other Stories. – Auckland: The Floating Press, 2010. – 182 p.

7. Гуревич А.Я. Категории средневековой культуры. – London: Routledge & Kegan Paul, 1985. – 347 p.

8. Fairclough N. Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language. – London: Longman, 2013. – 608 p.

9. Апресян Ю.Д. Избранные труды. Т. 1: Лексическая семантика. – Москва: Школа «Языки русской культуры», 1995. – 481 с.

10. Hall S. Introduction: Who Needs "Identity"? // Questions of Cultural Identity. – London: Sage Publications, 1996. – P. 1–17.

11. Lakoff G. Moral Politics: How Liberals and Conservatives Think. – Chicago: University of Chicago Press, 2002. – 471 p.

12. Assmann J. Cultural Memory and Early Civilization: Writing, Remembrance, and Political Imagination. – Cambridge: Cambridge University Press, 2011. – 319 p.

13. Erdo'g'an: "Turkiya demokratiya va xalq xohishiga sodiq qolar ekan, inqirozlarga qarshilik qila oladi" [Elektron manba] // kun.uz. – URL: https://kun.uz/news/2017/04/17/erdugan-barca-tomonlarni-referendum-natizalarini-tan-olisga-cakirdi?q= (murojaat sanasi: 22.02.2024).

14. Trump slams Democrat Henry Cuellar's "lack of loyalty" [Elektron manba] // BBC News. – URL: https://www.bbc.com/news/articles/cwyw5vwrp9jo (murojaat sanasi: 22.02.2024).