Vol. 8 No. 9 (2026), Articles
Vol. 8 No. 9 (2026)

QADIMGI TURKIY VA QADIMGI INGLIZ YOZMA ADABIYOTIDA ILMIY FANTASTIK TAFAKKURNING DASTLABKI SHAKLLARI

Articles
Published 2026-10-09
Ma'suma Qosimjon qizi Obidjonova
Filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti, Toshkent, O‘zbekiston.
PDF

Keywords

ilmiy fantastika
fantastik tafakkur
qadimgi turkiy adabiyot
qadimgi ingliz adabiyoti
O‘rxun bitiklari
“Qutadg‘u bilig”
“Darbadar”
“Dengizchi”
bilim
noma’lumlik.

How to Cite

QADIMGI TURKIY VA QADIMGI INGLIZ YOZMA ADABIYOTIDA ILMIY FANTASTIK TAFAKKURNING DASTLABKI SHAKLLARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(9), 334-340. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.045
ACM ACS APA ABNT Chicago Harvard IEEE MLA Turabian Vancouver AMA

Download Citation

Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX

Abstract

Maqolada qadimgi turkiy va qadimgi ingliz yozma adabiyoti namunalarida ilmiy fantastik tafakkurning shakllanishiga zamin yaratgan badiiy unsurlar qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. O‘rxun bitiklari, “Qutadg‘u bilig”, “Darbadar”, “Dengizchi” va “Hikmatlar” asarlarida inson, makon, bilim, tajriba va noma’lumlik munosabatining badiiy ifodasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda qadimgi matnlarni ilmiy fantastikaning tayyor shakli sifatida emas, balki keyingi ilmiy fantastik faraz uchun zarur bo‘lgan tafakkur imkoniyatlarining shakllanish bosqichi sifatida baholash asoslanadi.
PDF

References

1. Dankoff, R. (1983). Yusuf Khass Hajib: Wisdom of Royal Glory (Kutadgu Bilig): A Turko-Islamic Mirror for Princes. University of Chicago Press.

2. Gümüş, İ., & Dağ, P. (2016). Türk dikotomi algısının Orhon yazıtlarındaki görünümü. Sosyal Bilimler Dergisi, 3(7), 292–302. https://doi.org/10.16990/SOBIDER.239

3. Harbus, A. (2011). The maritime imagination and the paradoxical mind in Old English poetry. Anglo-Saxon England, 39, 21–42. https://doi.org/10.1017/S0263675110000049

4. Kuzey, M. (2019). Orhun Abidelerinde Türk mekân algısı. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 65, 207–220. https://doi.org/10.14222/Turkiyat4132

5. Marsden, R. (2004). “Truth is Trickiest” (Maxims II). In The Cambridge Old English Reader (2nd ed., p. 296). Cambridge University Press.

6. Maxim. (2026). Oxford Learner’s Dictionaries. Oxford University Press. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/maxim

7. Neidorf, L. (2019). Maxims II, Line 10: Truth and Textual Criticism. Studia Neophilologica, 91(3), 241–248. https://doi.org/10.1080/00393274.2019.1605495

8. Ölmez, M. (2012). Orhon-Uygur Hanlığı Dönemi Moğolistan’daki Eski Türk Yazıtları: Metin-Çeviri-Sözlük. BilgeSu.

9. Obidjonova M. Q. (2026) Ilmiy-fantastikaning janr chegaralari: nazariy talqin va badiiy tizim sifatida mohiyati.// "Jahon adabiyoti va filologik komparativistika" mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami. – Toshkent. – B. 66–73.

10. Shippey, T. A. (1976). Poems of Wisdom and Learning in Old English. D. S. Brewer; Rowman & Littlefield.

11. Sinor, D. (1990). The Establishment and Dissolution of the Türk Empire. In The Cambridge History of Early Inner Asia. Cambridge University Press.

12. The Wanderer. (n.d.). Early Medieval England. http://www.anglo-saxons.net/hwaet/?do=get&type=text&id=Wdr

13. The Seafarer. (n.d.). Early Medieval England. http://www.anglo-saxons.net/hwaet/?do=get&type=text&id=Sfr

14. Yıldız, A. (2019). Kutadgu Bilig’de akıl ve ilişkili kavramlar üzerine bir araştırma; tıp tarihi açısından. Lokman Hekim Dergisi, 9(2), 266–279. https://doi.org/10.31020/mutftd.548858