O‘ZBEK TILIDA ETNOGRAFIZMLARNI SISTEM TADQIQ ETISHNING NAZARIY ASOSLARI
PDF

Keywords

etnografizm
sistem yondashuv
etnografik leksika
mikromaydon
semantik tahlil
lingvokulturologiya
etnolingvistika
urf-odat leksikasi
marosim terminlari
o‘zbek tilshunosligi.

How to Cite

O‘ZBEK TILIDA ETNOGRAFIZMLARNI SISTEM TADQIQ ETISHNING NAZARIY ASOSLARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(9), 224-229. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.029

Abstract

Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi etnografizmlarni sistem (tizimli) yondashuv asosida o‘rganishning nazariy masalalari tahlil qilinadi. Etnografizmlar milliy madaniyat, urf- odat va marosimlar bilan bog‘liq leksik birliklar sifatida tilning etnolingvistik va lingvomadaniy qatlamini tashkil etadi. Tadqiqotda etnografizmlarni mikromaydonga birlashtirish, ularning semantik tuzilishini aniqlash hamda ichki tizimiy munosabatlarini ochib berish masalalari yoritiladi. Shuningdek, o‘zbek tilshunosligida etnografik leksikani o‘rganishning shakllanish bosqichlari va zamonaviy ilmiy yo‘nalishlari haqida ham ilmiy mulohazalar bildiriladi. Maqola etnografizmlarni sistem tahlil qilish orqali ularning til tizimidagi o‘rni va funksional xususiyatlarini chuqurroq yoritishga xizmat qiladi.
PDF

References

1. Аширов А. Ўзбек халқининг қадимий эътиқод ва маросимлари. – Тошкент: Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти, 2007. – 274 б.

2. Ашуров Д. “Алпомиш” достонининг лингвокультурологик хусусиятлари: Филол. фан. б. фалс. д-ри (PhD) дисc. – Наманган, 2021. – Б. 44.

3. Амонтурдиев Н.Р. Сурхондарё этнографизмларининг лексикографик хусусиятлари: Филол. фан. б. фалс. д-ри (PhD) дисc. – Гулистон, 2021. – 137 б.

4. Хонхужаева А. Тожик тилининг тўй ва мотам маросимларига оид этнографик лексикаси (Самарқанд лаҳжаси асосида): Филол. фан. номз. дисc. автореф. – Самарқанд, 2009. – 50 б.

5. Исмоилов Ҳ. Ўзбек тўйлари. – Тошкент: Ўзбекистон, 1992. – 25 б.

6. Қасимова Р. Ўзбек тўй ва мотам маросим фольклори матнларининг инглизча таржимасида этнографизмларнинг берилиши: Филол. фан. б. фалс. д-ри (PhD) дисc. – Тошкент, 2018. – 24 б.

7. Қаҳарова М. Ўзбек этнографизмларининг системавий тадқиқи: Филол. фан. номз. дисc. – Тошкент, 2009. – 123 б.

8. Курбаназарова Н. Сурхондарё воҳаси тўй маросими этнографизмларининг семантик табиати ва лингвомаданий тадқиқи: Филол. фан. б. фалс. д-ри (PhD) дисc. – Термиз, 2021. – 34 б.

9. Muhammad Humayun Nadim. Shimoliy Afg‘oniston o‘zbeklari to‘y marosim etnografizmlarining tizimiy va leksikografik xususiyatlari: PhD dissertatsiya. – Termiz, 2021. – 192 б.

10. Саттор Маҳмуд. Ўзбек удумлари. – Тошкент: Чўлпон, 2007. – 103 б.

11. Нуржонов О.Э. Қорақалпоғистондаги ўзбек шевалари этнografизмларининг антропоцентрик тавсифи: PhD дисc. – Нукус, 2021. – 157 б.

12. Омонтурдиев А., Раҳмонов Б. Сурхондарё диалектал-этнографик мақолларининг қисқача изоҳли луғати. – Тошкент: Илм зиё заковат, 2019. – 10 б.

13. Raxmanov B. Surxondaryo etnografizmlarining lingvomadaniy tadqiqi: PhD dissertatsiya. – Guliston, 2024. – 61 b.

14. Сафаров О. “Келин ўтирсин” ва “куёв ўтирсин” маросими қўшиқлари // Ўзбек тили ва адабиёти. – Тошкент, 1989. – №5. – 35–36 б.