Vol. 8 No. 9 (2026), Articles
Vol. 8 No. 9 (2026)

O‘ZBEK TILIDA MODAL BIRLIKLARNING SINTAKTIK POZITSIYASI VA PRAGMATIK FUNKSIYALARI

Articles
Published 2026-10-09
Shaxnoza Jamshidovna Norova
O’zbekiston Davlat Jahon Tillari Universiteti
https://orcid.org/0009-0003-0862-6155
PDF

Keywords

modal birlik
modal so‘z
sintaktik pozitsiya
kirish birlik
modallik
pragmatika
intonatsiya
kommunikativ funksiya
kontekst
subyektiv modallik.

How to Cite

O‘ZBEK TILIDA MODAL BIRLIKLARNING SINTAKTIK POZITSIYASI VA PRAGMATIK FUNKSIYALARI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(9), 207-215. https://doi.org/10.70728/b.series.fil.v08.i09.027
ACM ACS APA ABNT Chicago Harvard IEEE MLA Turabian Vancouver AMA

Download Citation

Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) BibTeX

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi modal birliklarning gap tarkibidagi sintaktik pozitsiyasi va ularning kommunikativ-pragmatik funksiyalari tadqiq etiladi. Modal birliklarning gap boshida, o‘rtasida va oxirida qo‘llanishi, ularning predikativ mazmun bilan munosabati hamda sintaktik joylashuvining kommunikativ mazmunga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda modal birliklarning pragmatik qiymati faqat lug‘aviy-semantik xususiyatlar bilan belgilanmasligi, balki ularning gapdagi o‘rni, intonatsiyasi, konteksti va so‘zlovchining kommunikativ maqsadi bilan ham chambarchas bog‘liqligi asoslanadi. Ehtimol, albatta, shubhasiz, darhaqiqat, aftidan, shekilli, chamasi kabi birliklarning turli sintaktik pozitsiyalarda qo‘llanishi misolida bayonning qat’iyligini kuchaytirish, fikrni yumshatish, taxminni oldindan bildirish va xulosaviy baho berish kabi pragmatik vazifalar ochib beriladi.
PDF

References

1. Mamatova Z.R. Turli tizimdagi tillarda modallik kategoriyasini ifodalovchi vositalar (ingliz va o‘zbek tillari materiallari misolida): magistrlik dissertatsiyasi. – Andijon, 2018. – 125 b.

2. Shoabdurahmonov Sh., Asqarova M., Hojiyev A., Rasulov I., Doniyorov X. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘qituvchi, 1980.

3. G‘ulomov A., Asqarova M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Sintaksis. – Toshkent: O‘qituvchi, 1987.

4. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. Sintaksis. – Toshkent: O‘qituvchi, 1995.

5. Sayfullayeva R., Mengliyev B., Boqiyeva G., Qurbonova M., Yunusova Z. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009.