Keywords
kulgi estetikasi
grotesk
ironiya
satira
karnaval
Molyer
Fransua
How to Cite
Abstract
Mazkur maqolada fransuz adabiyotida komizmning shakllanishi va estetik talqini tarixiy-tipologik hamda qiyosiy-estetik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Komizmning oddiy kulgi uyg‘otuvchi vosita sifatidagi funksiyasidan tashqari, uning ijtimoiy munosabatlarni baholash, ma’naviy-axloqiy me’yorlarni qayta ko‘rib chiqish va badiiy tafakkurdagi ziddiyatlarni ifodalash imkoniyatlari ochib beriladi. Fransua Rable ijodidagi grotesk va karnaval kulgisi, Molyer komediyalaridagi xarakter va vaziyat komizmi, Volter nasridagi kinoya hamda satirik strategiya, Sharl Bodler estetikasidagi “mutlaq komizm” tushunchasi va Anri Bergsonning komizmni ijtimoiy-estetik hodisa sifatida izohlovchi qarashlari o‘zaro bog‘liqlikda o‘rganiladi. Tadqiqotda komizmning fransuz adabiy an’anasida tarixiy sharoitga qarab o‘zgarib borishi, biroq uning inson va jamiyat o‘rtasidagi nomuvofiqliklarni badiiy anglash vositasi sifatidagi mohiyati saqlanib qolishi asoslanadi. Shuningdek, kulgi, ironiya, grotesk, satira va absurdning o‘zaro munosabati komizm estetikasi doirasida yoritiladi.References
1. Baudelaire, Charles. De l’essence du rire et généralement du comique dans les arts plastiques // Œuvres complètes. T. II. Texte établi, présenté et annoté par Claude Pichois. – Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1976. – P. 525–543.
2. Bakhtine, Mikhaïl. L’Œuvre de François Rabelais et la culture populaire au Moyen Âge et sous la Renaissance. Traduit du russe par Andrée Robel. – Paris: Gallimard, 1970. – 471 p.
3. Bergson, Henri. Le Rire. Essai sur la signification du comique. – Paris: Félix Alcan, 1900. – VIII, 205 p.
4. Ionesco, Eugène. La Cantatrice chauve. – Paris: Gallimard, 1954.
5. Molière. Œuvres complètes. – Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 2010.
6. Rabelais, François. Gargantua et Pantagruel. Texte établi et annoté par Henri Clouzot. T. I–II. – Paris: Larousse, 1913.
7. Voltaire. Candide ou l’Optimisme. – Genève, 1759.