Abstract
Ushbu maqolada oʻzbek mikrotoponimikasida, xususan, mahalla, koʻcha, dala, bogʻ, quduq va boshqa kichik geografik obyektlar nomlarida kuzatiladigan metonimik nomlanish jarayonlari lingvokognitiv nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi mikrotoponimlarning yasalishida qoʻllaniladigan metonimik koʻchish modellarini aniqlash va tasniflashdan iborat. Tavsiflash, qiyoslash, komponent tahlil hamda dala tadqiqoti metodlaridan foydalanilgan holda buyum-makon, kasb-makon, oʻsimlik-makon, voqea-makon kabi semantik guruhlar ajratildi. Natijalar metonimiya mikrotoponimlar yasalishida metaforaga nisbatan ancha yuqori mahsuldorlikka ega ekanini koʻrsatadi. Tayanch soʻz va iboralar: mikrotoponimika, metonimiya, mahalliy joy nomlari, nomlanish jarayoni, semantik koʻchish, denotativ aloqadorlik, onomastika, lingvokognitiv tahlil, areal toponimiya, nom yasalishi. ПРОЦЕССЫ МЕТОНИМИЧЕСКОЙ НОМИНАЦИИ В УЗБЕКСКОЙ МИКРОТОПОНИМИКЕReferences
1. Begmatov E. Hozirgi oʻzbek antroponimikasi. – Toshkent: Fan, 1998. – 232 b.
2. Do‘simov Z., Egamov X. Joy nomlari maʼnosi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1977. – 144 b.
3. Hasanov H. Geografik nomlar siri. – Toshkent: Fan, 1985. – 120 b.
4. Podolskaya N.V. Slovar' russkoy onomasticheskoy terminologii. – Moskva: Nauka, 1988. – 192 s.
5. Nafasov T. Oʻzbekiston toponimlarining izohli lugʻati. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1988. – 288 b.
6. Qoraev S. Oʻzbekiston viloyatlari toponimlari. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1996. – 205 b.
7. Superanskaya A.V. Obshchaya teoriya imeni sobstvennogo. – Moskva: Nauka, 1973. – 366 s.
8. Ulukov N. Oʻzbek tilining toponimik tizimi: Filol. fan. dok. ... diss. avtoref. – Toshkent, 2006. – 48 b.
9. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 242 p.
10. Jakobson R. Two Aspects of Language and Two Types of Aphasic Disturbances // Fundamentals of Language. – The Hague: Mouton, 1956. – P. 55–82.
11. Murzaev E.M. Slovar' narodnyx geograficheskix terminov. – Moskva: Mysl', 1984. – 653 s.