Keywords
pragmatik mazmun
qahramonlik eposi
“Beowulf”
“Alpomish”
madaniy kod
presuppozitsiya
implikatura
nutqiy akt.
How to Cite
Abstract
Maqolada ingliz va o‘zbek qahramonlik eposlarida lingvomadaniy birliklarning kontekstual-pragmatik vazifasi qiyosiy o‘rganiladi. Tadqiqotda lingvomadaniy birlik faqat milliy realiyani nomlovchi unsur emas, balki personajning maqomi, niyati, bahosi va kommunikativ munosabatini yuzaga chiqaruvchi pragmatik belgi sifatida talqin qilindi. “Beowulf”dagi mead-hall, boast, Wyrd, lord–thane, ring va gift birliklari jangchi sha’ni, hukmdorga sadoqat va o‘zaro majburiyatni faollashtirishi; “Alpomish”dagi el, urug‘, zakot, to‘r, poyga, salom, jovchi, oriyat va duoga doir birliklar esa qarindoshlik, ijtimoiy ierarxiya, diniy-axloqiy me’yor hamda nikoh odobini pragmatik jihatdan belgilashi aniqlandi. Natijalar bir xil qahramonlik g‘oyasi ikki eposda turli madaniy kodlar orqali ta’sirchanlashtirilishini ko‘rsatadi.References
1. Alpomish: doston / Aytuvchi Fozil Yo‘ldosh o‘g‘li; yozib oluvchi M. Zarifov; nashrga tayyorlovchilar H. Zarifov, T. Mirzayev. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2016. – 512 b.
2. Ashurova D. Cultural Linguistics: Main Issues, Trends and Tasks // O‘zbekiston: til va madaniyat. – 2019. – № 1. – P. 11–29.
3. Ashurova D. U., Galieva M. R. Cultural Linguistics. – Tashkent: VneshInvestProm, 2019. – 208 p.
4. Austin J. L. How to Do Things with Words. – Oxford: Clarendon Press, 1962. – 166 p.
5. Beowulf: A Metrical Translation into Modern English / Trans. J. R. Clark Hall. – Cambridge: Cambridge University Press, 1914. – 114 p.
6. Grice H. P. Logic and Conversation // Syntax and Semantics. Vol. 3: Speech Acts / Eds. P. Cole, J. L. Morgan. – New York: Academic Press, 1975. – P. 41–58.
7. Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013.
8. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarini izlab... // O‘zbek tili va adabiyoti. – 2012. – № 5. – B. 3–16.
9. Qodirov U. “Alpomish” dostonining o‘rganilishi // O‘zbekiston: til va madaniyat. – 2023. – № 2(2). – B. 117–128.
10. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2008. – 285 b.
11. Searle J. R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969. – 203 p.
12. Xudoyberganova D. Matnning antropotsentrik tadqiqi. – Toshkent: Fan, 2013. – 136 b.