Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy nemis tilida Barrierefreiheit (to‘siqsizlik) konseptining ko‘p sathli verbalizatsiyasi lingvokognitiv yondashuv asosida tadqiq etiladi. Konseptning leksik, frazeologik, paremiologik, morfologik va sintaktik vositalar orqali voqelanish xususiyatlari tahlil qilinib, verbalizatorlarning konseptual maydondagi funksional munosabatlari aniqlanadi. Tadqiqot natijasida to‘siqsizlik konseptining yadro, yaqin periferiya va uzoq periferiyadan tashkil topuvchi arxitektonik modeli asoslanadi. Verbalizatorlarning mazkur zonalarda joylashuvi semantik bevositalik, konseptual faollik va diskursiv funksionallik mezonlari bilan belgilanadi. Natijalar Barrierefreiheit konsepti zamonaviy nemis tilida o‘zaro paradigmatik va sintagmatik munosabatlarga kirishuvchi dinamik lingvokognitiv tizim sifatida shakllanishini ko‘rsatadi.References
1. Weisgerber L. Die sprachliche Gestaltung der Welt. – Düsseldorf: Schwann, 1962. – S. 96–124.
2. Langacker R. W. Foundations of Cognitive Grammar. Vol. 1: Theoretical Prerequisites. – Stanford: Stanford University Press, 1987.
3. Trier J. Der deutsche Wortschatz im Sinnbezirk des Verstandes: Die Geschichte eines sprachlichen Feldes. – Heidelberg: Carl Winter, 1931. – S. 1–48.
4. Maaß Ch., Rink I. Hrsg. Handbuch Barrierefreie Kommunikation. – Berlin: Frank & Timme, 2018. – S. 112–156.
5. Maaß Ch., Hansen-Schirra S. Eds. Easy Language Research: Text and User Perspectives. – Berlin: Frank & Timme, 2020. – P. 85–103.
6. Geeraerts D. Theories of Lexical Semantics. – Oxford: Oxford University Press, 2010.
7. Fleischer W., Barz I. Wortbildung der deutschen Gegenwartssprache. – 4., völlig neu bearbeitete Auflage. – Berlin/Boston: De Gruyter, 2012.
8. Talmy L. Toward a Cognitive Semantics. Vol. 1: Concept Structuring Systems. – Cambridge, MA: MIT Press, 2000. – P. 21–58.
9. Kodiri A. Die Liebenden von Taschkent: Historischer Roman. – Berlin: Verlag Kultur und Fortschritt, 1968. – S. 19.
10. Dudenredaktion. Duden. Die Grammatik: Unentbehrlich für richtiges Deutsch. Bd. 4. – Mannheim: Dudenverlag, 2016. – S. 1082–1085.