Abstract
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi nutqiy etiket birliklari - salomlashish, murojaat, iltimos, minnatdorchilik, uzr so‘rash va kompliment - lingvopragmatik hamda lingvomadaniy jihatdan qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ikki tildagi muloyimlik strategiyalari o‘rtasidagi tizimli farqlarni aniqlash, ulardan kelib chiqadigan pragmatik lakunalarni tasniflash va o‘zbekistonlik til o‘rganuvchilarda kuzatiladigan pragmatik xatoliklarning oldini oluvchi metodik yechimlarni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda tavsiflash, qiyoslash va matn tahlili usullaridan foydalanilgan bo‘lib, tahlil formal, semantik, pragmatik, sotsiopragmatik va lingvomadaniy o‘lchovlarni birlashtirgan integrativ model asosida olib borilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ingliz tilidagi muloyimlik individual avtonomiya va yuzni saqlash strategiyalariga, o‘zbek tilidagi muloyimlik esa ijtimoiy hamjihatlik, hurmat va mehmondo‘stlik qadriyatlariga asoslanadi. Aniqlangan farqlar asosida kontrastiv mashg‘ulotlar, rolli o‘yinlar, xatoliklarni tahlil qilish va CEFRning harakatga yo‘naltirilgan yondashuviga tayangan amaliy tavsiyalar taklif etiladi.References
1. Ibrohimova, H.M. (2025). Speech Etiquette and its Relation to Historical Culture in English and Uzbek Language Systems. Jurnal Kokand Universiteti Xabarnomasi, 16-B, 87–91. https://doi.org/10.54613/ku.v16i.1311
2. Jo‘rayeva, G. (2024). A Study of Speech Etiquette Formulas in English and Uzbek in the Rhetorical Aspect. The Lingua Spectrum, 1(1), 93–110.
3. Kodirova, K. (2023). Comparative Analysis of Speech Etiquette of Uzbek and English Youth. International Bulletin of Applied Science and Technology, 3(9), 128–130. https://doi.org/10.5281/zenodo.8355582
4. Muminova, A.A. (2015). Uzbek Speech Etiquette: ‘You’ Expressing Politeness and Affection. RUDN Journal of Language Studies, Semiotics and Semantics, (3), 95–103. https://doi.org/10.22363/2313-2299-2015-3-95-103
5. Turdiyeva, H.K., Samigov, B.A., & Derivanti, A.D. (2025). Cross-Cultural Politeness in Indonesian and Uzbek Communication: A Linguo-Pragmatic Perspective. Script Journal of Linguistic and English Teaching, 10(2), 414–432. https://doi.org/10.24903/sj.v10i2.2227
6. Kholboyeva, F.K. (2025). Cross-Cultural Pragmatics of Compliments and Apologies in English and Uzbek. Modern American Journal of Linguistics, Education, and Pedagogy, 1(7), 158–164. https://doi.org/10.30534/joelp/2025/4881.72025
7. Mambetniyazova, M. et al. (2023). Linguistic and Cultural Analysis of the Concept “Politeness” (in Uzbek). Spravochnik Yazykoveda, 12(1), 77–90.
8. Orziyeva, M.E. (2026). Comparative Analysis of Speech Etiquette in English and Uzbek. Educator Insights: Journal of Teaching Theory and Practice, 2(3), 336–341. https://doi.org/10.33902/EI/1/23
9. Brown, P., & Levinson, S. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge University Press.
10. Blum-Kulka, S., House, J., & Kasper, G. (1989). Cross-Cultural Pragmatics: Requests and Apologies. Ablex Publishing.
11. Thomas, J. (1983). Cross-Cultural Pragmatic Failure. Applied Linguistics, 4(2), 91–112. https://doi.org/10.1093/applin/4.2.91
12. Council of Europe. (2001; 2018). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment. Council of Europe.
13. Byram, M. (1997). Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence. Multilingual Matters.
