Keywords
bek
ijtimoiy-siyosiy munosabatlar
tarixiy hujjatlar
mahalliy hokimiyat
dehqon
savdogar
hunarmand
beklik tizimi
O‘rta Osiyo tarixi
How to Cite
Abstract
Qashqadaryo viloyati tarixiy va geografik jihatdan O‘rta Osiyoning muhim hududlaridan biri hisoblanadi. Hudud katta agrar va savdo markazlari sifatida rivojlangan bo‘lib, strategik ahamiyatga ega bo‘lgan. Shu sababli turli davrlarda markaziy hokimiyat va mahalliy bekliklar o‘rtasida ijtimoiy-siyosiy munosabatlar shakllangan. Bekliklar tizimi nafaqat siyosiy boshqaruv, balki qishloq va shaharlar hayoti, soliq va harbiy majburiyatlarni tartibga solishda muhim rol o‘ynagan. Ushbu tadqiqotda Qashqadaryo bekliklarining ijtimoiy-siyosiy munosabatlari tarixiy hujjatlar, akademik tadqiqotlar va etnografik manbalar orqali tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, hududning ijtimoiy va siyosiy tuzilishi murakkab tizim bo‘lib, beklar qishloq aholisi, mulkdorlar, savdogarlar va hunarmandlar bilan soliq, xizmat va nizolar orqali murakkab aloqalarni o‘rnatgan. Tadqiqot Qashqadaryo bekliklarining tarixini, mahalliy hokimiyat tizimini va O‘rta Osiyodagi beklik tizimlarini o‘rganishda muhim ilmiy manba hisoblanadiReferences
1. Qashqadaryo viloyati davlat arxivi (QVDA), “Beklik hisoboti 1820–1835”, sahifalar 1–124
2. Qarshiy, S. (1998). Qashqadaryo viloyati tarixi: XIX asr boshlaridan o‘rta davrigacha. Qarshi: Qashqadaryo nashriyoti, sahifalar 45–112
3. Ismoilov, T. (2005). O‘rta Osiyo qishloq tizimi va mahalliy hokimiyat. Toshkent: Fan nashriyoti, sahifalar 78–156
4. Abdullaev, R. (2012). Qashqadaryo viloyatida ijtimoiy-siyosiy munosabatlar va beklarning roli. Qarshi: Akademiya nashriyoti, sahifalar 23–87
5. Karimi, A. (2015). Ethnography and Governance in Southern Uzbekistan. London: Routledge, sahifalar 101–158
6. Kholikulov Akhmadjon. The Role Of The Principalities Of The Kashkadarya Oasis In The Political History Of The Bukhara Emirate In The XIXEarly XX Centuries. Published: November 22, 2020Pages: 79-85. Doi: https://doi.org/10.37547/tajssei/Volume02Issue11-14
7. Mirza Badi' Divan. “Majma' al-arkam” (XVIII asr Buxorosida fiskal koʻrsatmalar, hujjatlashtirish usullari). Qoʻlyozma faksimilesi, kirish, tarjima, A.B. Vildanova tomonidan tayyorlangan izohlar va ilovalar. – Moskva: Nauka, 1981. – 122 (+198) bet
8. Садри Зиё. Наводири Зиёия. – Душанбе: Адиб, 1991 - Б. 31
9. Ражабов Қ. Амир Шоҳмурод ёхуд «амири маъсум» // «Бухоро мавжлари» журнали. 2018. – Б. 36-38
10. Саидов Ф. «Баҳру-л-асрор»-и маҳмуд ибни вали ва тавсифи нусхаҳои он. МУАРРИХ - ИСТОРИК – HISTORIAN. УДК: 9 (575.3)(092). file:///C:/Users/XE/Downloads/bahr-al-asrar-mahmuda-ibn-vali-i-opisanie-neskolkih-ego-rukopisey.pdf
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Go'zal Suyunjonovna Xidirova (Author)