Keywords
ijtimoiy-ma’rifiy qarashlar
axloqiy ta’limot
bag‘rikenglik
hamjihatlik
milliy uyg‘onish
tarbiya
din va ma’rifat uyg‘unligi
Mahmudxo‘ja Behbudiy
ijtimoiy birdamlik.
How to Cite
Abstract
Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkiston hududida shakllangan jadidchilik harakatining ijtimoiy-ma’rifiy va axloqiy ta’limotida bag‘rikenglik va hamjihatlik g‘oyalarining mazmun-mohiyati ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda jadid mutafakkirlarining milliy uyg‘onish, ma’rifat, tarbiya va ijtimoiy adolat masalalariga oid qarashlari tarixiy va ijtimoiy-falsafiy yondashuv asosida yoritiladi. Xususan, Mahmudxo‘ja Behbudiy misolida din va ma’rifat uyg‘unligining jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni ochib berilib, islom dinining axloqiy-ruhiy kuch sifatidagi talqini tahlil etiladi. Maqolada jadidlar tomonidan ilgari surilgan g‘oyalar milliy o‘zlikni anglash, ijtimoiy birdamlik va fuqarolik totuvligini ta’minlashda muhim omil ekanligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari jadidchilik harakatining g‘oyaviy merosi bugungi globallashuv sharoitida ham dolzarb ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.References
1. Мирзиёев Ш. М. Буюк келажагимизни мард ва олижаноб ҳалқимиз билан бирга қурамиз. – Тошкент: Ўзбекистон. 2017. – Б. 72.
2. Абдувохид Очилдиев. Маданият фалсафаси. – Тошкент: Муҳаррир, 2010. – Б. 66. (111)
3. Nazarov Q. Jadid falsafasi. Yangi O’zbekiston. № 11 (1072), 2024-yil 16-yanvar. – B. 3.
4. Қосимов Б. Миллий уйғониш: жасорат, маърифат, фидойилик. – Тошкент: Маънавият, 2002. – Б. 64.
5. Эргашев Ф. Туркистон мактаблари. – Т.: Жамият ва бошқарув. – 2002. – №1. – Б. – 15.
6. Алимова Д. А., Голованов А. А. Ўзбекистон мустабид совет тузуми даврида: сиёсий ва мафкуравий тазйиқ оқибатлари. – Тошкент: Ўзбекистон, 2000. – Б. 12.
7. Жадид маърифатпарварлик ҳаракатининг ғоявий асослари/ мас.муҳ.Б. Хасанов. –Тошкент: ТХИУ, 2016. –Б.3
8. Иноят Арзиматова Эстетик маданият (Таҳлили ва структураси).Илмий-услубий рисола. – Тошкент: Фан, 2007. –Б. 47. (52)
9. Фитрат Абдурауф. Танланган асарлар: Ж. IV. Дарслик ва ўқув қўлланмалари, илмий мақола ва тадқиқотлар/ Абдурауф Фитрат; [Таҳрир ҳайъати: Т.Мирзаев, Н.Каримов, Д.Алимова ва бошқ.; Масъул муҳаррир Б.Қосимов; Нашрга тайёрловчи ва изоҳлар муаллифи Ҳ.Болтабоев.] – Т.: “Маънавият”, 2006. – 336 б. – (Истиқлол қаҳрамонлари.)-Б.262.
10. Bebudiy merosining milliy g’oya targ’ibotidagi ahamiyati.- T.:Mumtoz so’z, 2014. – B. 45–47
11. Беҳбудий М. Миллат вазифаси / Улфат. – Тошкент, 1906. №18, – №20.
12. Ибрат И. Ж. Тарихи маданият. Танланган асарлар / мух. М. Мирзо. – Тошкент: Маънавият.2020. – Б. 62
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Botirjon Baxtiyarovich Mallabayev (Author)