Abstract
Maqolada Farg‘ona viloyatidagi Yozyovon tabiat yodgorligida Mylabris variabilis (Pallas, 1782) turining uchrashi va kuzatuv paytidagi ekologik sharoiti tavsiflangan. Dala kuzatuvi 2026-yil 17-iyunda, dengiz sathidan 336 m balandlikdagi nuqtada (40°47′04.58″ N, 71°21′10.49″ E) o‘tkazildi. Havo harorati 34 °C bo‘lgan vaqtda bir soatlik marshrutli vizual hisob davomida 53 individ qayd etilib, nisbiy uchrash chastotasi 53 individ/soatni tashkil etdi. Individlar Karelinia caspia hamda Cynanchum acutum guruhiga mansub o‘simliklarda kuzatildi. Natijalar turning kuzatuv davrida ochiq, quruq va gullovchi o‘simliklar mavjud biotopdan foydalanganini ko‘rsatadi. Ishning ilmiy yangiligi Yozyovon tabiat yodgorligi uchun M. variabilis ning aniq koordinata, kuzatuv sharoiti, miqdoriy uchrash ko‘rsatkichi va o‘simlik bilan bog‘liqligi birgalikda hujjatlashtirilgan lokal faunistik ma’lumot taqdim etilganidadir. Bir martalik kuzatuv sababli natijalar mavsumiy dinamika yoki populyatsiya zichligini ifodalamaydi, biroq hudud Meloidae faunasining keyingi monitoringi uchun boshlang‘ich ma’lumot bo‘lib xizmat qiladi.References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 19-sentabrdagi “Hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida”gi O‘RQ-408-son Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasining 2023-yil 9-noyabrdagi “O‘simliklarni himoya qilish to‘g‘risida”gi O‘RQ-877-son Qonuni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 11-iyundagi “2019–2028-yillar davrida O‘zbekiston Respublikasida biologik xilma-xillikni saqlash strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 484-son Qarori.
4. Baratov P. O‘zbekiston tabiiy geografiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1996. – 264 b.
5. Бей-Биенко Г. Я. Общая энтомология. – 3-е изд. – Москва: Высшая школа, 1980. – 416 с.
6. Володичев М. А. Методы учета вредителей // Защита растений. – 1986. – № 6. – С. 15–16.
7. Голуб В. Б., Негробов О. П. Методы сбора наземных беспозвоночных и составления коллекций. – Воронеж, 1998. – 25 с.
8. Голуб В. Б., Цуриков М. Н., Прокин А. А. Коллекции насекомых: сбор, обработка и хранение материала. – Москва: КМК, 2012. – 339 с.
9. Якобсон Г. Г. Жуки России и Западной Европы: руководство к определению жуков. Вып. IX. – Санкт-Петербург: А. Ф. Девриен, 1911. – С. 641–720.
10. Akbar S. A., Dar M. A., Wachkoo A. A. Redescription of the blister beetle Meloe semicoriaceus Fairmaire, 1891 (Coleoptera: Meloidae: Meloinae) with notes on courtship behavior // Biodiversity International Journal. – 2017. – Vol. 1, No. 2.
11. Bologna M. A., Pinto J. D. Phylogenetic studies of Meloidae (Coleoptera), with emphasis on the evolution of phoresy // Systematic Entomology. – 2001. – Vol. 26. – P. 33–72.
12. Campos-Soldini M. P., Suárez S. M., Lanteri A. A. Types of Meloidae (Coleoptera: Tenebrionoidea) housed at the Museo de La Plata entomological collection (Argentina) // Revista de la Sociedad Entomológica Argentina. – 2009. – Vol. 68. – P. 1–9.
13. Campos-Soldini M. P., Del Río M. G., Roig-Juñent S. A. Panbiogeographic analysis of the species of Epicauta Dejean, 1834 (Coleoptera: Meloidae) in southern South America // Revista de la Sociedad Entomológica Argentina. – 2013. – Vol. 72, No. 1–2. – P. 15–25.
14. Di Giulio A., Turco F., Bologna M. A. Larval morphology of the genus Cerocoma (Coleoptera: Meloidae) and phylogenetic implications // Entomologica Fennica. – 2002. – Vol. 13. – P. 105–112.
15. García-París M., Ruiz J. L., Jiménez-Ruiz Y., Castilla A. M., Saifelnasr E. O. H. Meloe (Mesomeloe) coelatus Reiche, 1857 (Coleoptera: Meloidae): first record for the fauna of Qatar and COI mtDNA data // Qatar University Journal of Biological Sciences. – 2013. – P. 1–6.
16. Molina-Rivera J. A., Martínez-Luque E. O. Meloidae (Insecta: Coleoptera) deposited in the insect collection of the Facultad de Ciencias Naturales, Universidad Autónoma de Querétaro, México // Entomología Mexicana. – 2018. – Vol. 5. – P. 559–564.
17. Muzzi M., Mancini E., Fratini E. et al. Male accessory glands of blister beetles and cantharidin release: a comparative ultrastructural analysis // Insects. – 2022. – Vol. 13. – Art. 132.
18. Pinto J. D., Bologna M. A. The New World genera of Meloidae (Coleoptera): a key and synopsis // Journal of Natural History. – 1999. – Vol. 33. – P. 569–620.
19. Toshtemirova M., Nomonova S. Dukkakli donli ekinlar zararkunandalarining biologik va ekologik xususiyatlari // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences. – 2023. – Vol. 3, No. 10.
20. Аксентьев С. И. Каталог таксонов родовой группы жесткокрылых семейства Meloidae (Coleoptera) // Энтомологическое обозрение. – 1988. – Т. 67, № 3. – С. 614–627.
21. Дударова Х. Ю., Абдурахманов Ш. Г. Распределение жесткокрылых вредителей по сельскохозяйственным культурам, их трофические связи с растительностью естественных ландшафтов // Юг России: экология, развитие. – 2009. – № 2.
22. Исоев К. С. Фауна и экология важнейших семейств жесткокрылых (Coleoptera) заповедника Ромит (Таджикистан): автореф. дис. ... канд. биол. наук. – Душанбе, 2004.
23. Колов С. В. Обзор видов рода Lytta F., 1775 (Coleoptera, Meloidae) Казахстана, России и ряда сопредельных территорий // Tethys Entomological Research. – 2004. – Vol. X. – P. 71–80.
24. Колов С. В., Темрешев И. И. Биоэкология некоторых жуков-нарывников рода Mylabris Fabricius (Coleoptera, Meloidae) // Евразиатский энтомологический журнал. – 2013. – Т. 12, № 1. – С. 68–69.
25. Тхабисимова А. У. Эколого-фаунистический обзор семейства Meloidae (Insecta, Coleoptera) Северо-Западного Кавказа и сопредельных территорий: автореф. дис. ... канд. биол. наук. – Ставрополь, 2007. – 23 с.
26. Чернышёв С. Э. Жуки-нарывники (Coleoptera, Meloidae) Российского Алтая. Таксономический состав // Евразиатский энтомологический журнал. – 2014. – Т. 13, № 2. – С. 173–186.
27. Чернышёв С. Э. Обзор фауны нарывников (Coleoptera, Meloidae) Северной Азии // Евразиатский энтомологический журнал. – 2017. – Т. 16, № 4. – С. 325–343.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Isroil Abdujabbor o'g'li Boyxonov, Zuxra Rajaboyevna Turayeva (Author)