Keywords
sulfat kislota
mezogʻovakli kremniy dioksidi
sintez
nanostruktura
solishtirma sirt maydoni
gʻovaklik parametrlari.
How to Cite
Abstract
Ushbu ilmiy tadqiqot ishida mahalliy xom ashyo - Sultonvays kaolini asosida hamda sulfat kislota yordamida dastlabki qayta ishlash va modifikatsiyalash orqali mezogʻovakli kremniy dioksidi nanostrukturalarini sintez qilish texnologiyasi va ularning asosiy fizik-kimyoviy parametrlari oʻrganildi. Tadqiqot jarayonida sintez vaqtining hosil boʻlayotgan zarrachalarning fazaviy tuzilishi, sirt morfologiyasi hamda gʻovaklik xarakteristikalariga koʻrsatadigan ta’siri zamonaviy tahlil usullari yordamida atroflicha tahlil qilindi. Olingan natijalar shuni koʻrsatdiki, optimal sintez davomiyligi va kislotali modifikatsiyalash jarayoni materialning strukturali barqarorligini, gʻovak oʻlchamlarining bir tekis taqsimlanishini hamda yuqori solishtirma sirt maydonini ta’minlashda hal qiluvchi omil hisoblanadi. Ushbu tadqiqot natijalari mahalliy xom ashyolar negizida yuqori samarali adsorbsion va katalitik xossaga ega boʻlgan zamonaviy nanostrukturali materiallarni olish hamda ularning xossalarini maqsadli boshqarish jarayonlarini ilmiy jihatdan asoslashga xizmat qiladi.References
1. Рахимов Р.Х., Икромов А.А., Назаров Т.И. Синтез и адсорбционные свойства мезопористых материалов на основе диоксида кремния. Ўзбекистон кимё журнали, 3, 15–22 (2023).
2. Суздалев И.П. Нанотехнология: физико-химическая химия нанокластеров, наноструктур и наноматериалов. Москва: КомКнига, 2018. 592 с.
3. P. C. Kuo, Z. X. Lin, T. Y. Wu, C. H. Hsu, H. P. Lin, T. S. Wu, RSC Adv. 11 (17), 10010–10017 (2021).
4. R. H. Dahal, T. M. Nguyen, D. S. Shim, J. Y. Kim, J. Lee, J. Kim, Antioxidants. 9 (4), 278 (2020).
5. A. D. Muflikhah, W. Z. Prasetia, A. Lbs, Fisli, Mudjamila, AIP Conf. Proc. 2381, 020051 (2021).
6. X. Q. Umarov, B. S. Sharipov, Sultanvays kaolinining mineralogik tarkibi va undan kremniy dioksidi olish texnologiyasi. Oʻzbekiston kimyo jurnali, 2, 45–50 (2022).
7. K. M. Jumayev, Z. A. Matyakubov, Mahalliy kaolin xom ashyolari asosida nanostrukturali kremniy oksidlarini sintez qilish. Namangan davlat universiteti ilmiy axborotnomasi, 4, 112–118 (2023).
8. B. T. Yusupov, D. K. Matchanov, Preparation of mesoporous silica from regional kaolin clays of Uzbekistan. Chemical and Petroleum Engineering, 58 (5), 310–315 (2022).
9. A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg, Lehrbuch der Anorganischen Chemie.
102. Auflage. Walter de Gruyter, Berlin 2007.
10. M. Vallet-Regí, F. Balas, D. Arcos, Mesoporous materials for drug delivery. Angewandte Chemie International Edition, 46 (40), 7548–7558 (2007).
11. S. Kowalak, K. Pawłowska, Modification of silica surfaces with acid treatment for enhanced catalytic activity. Reaction Kinetics, Mechanisms and Catalysis, 125(1), 183–195 (2018).
12. J. S. Beck, J. C. Vartuli, W. J. Roth, M. E. Leonowicz, C. T. Kresge, K. D. Schmitt, C. T-W. Chu, D. H. Olson, E. W. Sheppard, J. Am. Chem. Soc. 114 (27), 10834–10843 (1992).
13. Q. Cai, W. Y. Shi, M. Z. Hong, J. J. Lin, F. X. Wei, Y. J. Wan, Studies on the surface acidity and texture of acid-modified silica materials. Microporous and Mesoporous Materials, 32(1-2), 1–15 (1999).
14. F. Rouquerol, J. Rouquerol, K. Sing, Adsorption by Powders and Porous Solids: Principles, Methodology and Applications. Academic Press, San Diego, 2013.
15. Савич В.В., Петров А.В., Латыпова Ф.Н. Особенности золь-гель синтеза мезопористых силикатных систем в присутствии темплатов. Журнал прикладной химии, 94 (8), 1020-1028 (2021).
16. S. Hadi, S. Suryadjaya, I. Widjaja, A. Rahmandari, M. C. Prihatiningsih, I. Prasetyo, A. Patriati, E. G. R. Putra, S. Suntaranon, Atom Indonesia. 44 (1), 9-15 (2018).
17. Васильев В.Ю., Шатилов В.В. Формирование пористой структуры частиц диоксида кремния при различных условиях синтеза. Известия РАН. Серия химическая, 6, 1140–1145 (2022).
18. S. Liu, L. Lu, Z. Yang, P. Cool, E. F. Vansant, Mater. Chem. Phys. 97 (2–3), 203–206 (2006).
19. M. Grün, I. Lauer, K. K. Unger, Adv. Mater. 9 (3), 254–257 (1997).
20. Карнаухов А.П. Адсорбция. Текстура дисперсных и пористых материалов. Новосибирск: Наука, 2019. 470 с.
21. X. Wang, Y. Zhang, W. Luo, A. A. Elzatahry, X. Cheng, A. Alghamdi, A. M. Abdullah, Y. Deng, D. Zhao, Chem. Mater. 28 (7), 2356–2362 (2016).
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Miribek Jabbarbergenovich Sultanov, Eldor Baratovich Abduraxmanov, Ziyada Keunimjaevna Djumanova (Author)